Styrking krónu gæti hamlað vexti á markaðnum

Mikil uppsveifla hefur átt sér stað á hlutabréfamarkaði undanfarin misseri eftir erfið hrunár. Markaðurinn er í dag metinn á 1.000 milljarða króna og hefur nær fimmfaldast að verðmæti frá ársbyrjun 2011. Enn er þó langt í land að hann nái sömu hæðum og fyrir hrun, þegar hæst stóð í stönginni nam virði markaðarins 3.800 milljörðum króna í júlí 2007. Það sem hefur einkennt uppbyggingu innlends hlutabréfamarkaðar eftir hrun er að allar nýskráningar hafa falið í sér sölu á þegar útgefnu hlutafé og áhugi fjárfesta annarra en banka og lífeyrissjóða á að byggja upp markað virðist vera mjög takmarkaður. Þetta segir Eggert Þór Aðalsteinsson, sérfræðingur í eignastýringu Virðingar, en hann hélt erindi um horfur á hlutabréfamarkaði á fundi Virðingar á föstudaginn.

Eggert telur að uppsveiflan á hlutabréfamarkaði undanfarið, til að mynda 60% hækkun á aðalvísitölunum, OMGI8 GI og GAMMA á einu ári, hafi staðið undir sér. „Það er svo margt sem er að vinna með félögunum, bæði innri og ytri aðstæður. Í ytri aðstæðum er það þessi mikla lækkun sem við sjáum á olíuverðinu. Fyrir okkar hagkerfi sem er háð olíuverði þá kemur þetta sérstaklega félögum eins og Icelandair Group, HB Granda og Eimskipum til góða.  Markaðsaðstæður fyrir Marel hafa líka verið mjög góðar, lækkun hrávöruverðs og matvælaverðs hefur hjálpað þeim mjög mikið auk þess sem hagræðing á rekstri félagsins hefur tekist vel,“ segir Eggert í samtali við Markaðinn. Kauphallarfyrirtæki séu fjárhagslega sterk um þessar mundir og helstu verðkennitölur hafi langt í frá hækkað upp úr öllu valdi. Hann bendir á að þar sem markaðurinn er tiltölulega lítill þá sé vægi Icelandair og Marels ansi mikið í hlutabréfavísitölum. „Þau eru um helmingur í hvorri vísitölu þannig að mikil hækkun á þessum tveimur félögum hefur mikil áhrif á heildarávöxtunina. Á síðasta ári hefur Icelandair hækkað um 80% og Marel um 110%,“ segir Eggert.

Annar ársfjórðungur á hlutabréfamarkaði var almennt mjög góður og yfir væntingum greiningaraðila. Eggert segir ýmislegt benda til þess að sá þriðji verði einnig sterkur. Á næstu misserum gæti styrking krónunnar undanfarnar vikur hins vegar farið að hafa neikvæð áhrif. „Við erum kannski ekki búin að sjá þetta koma fram í rekstrartölum, en þetta mun hafa neikvæð áhrif á félög með kostnað í krónum en litlar sem engar tekjur í krónum. Styrkingin gæti einnig dregið úr vexti ferðaþjónustunnar og haft neikvæð áhrif á sjávarútveginn. Hlutfallslega hafa tekjur Icelandair í íslenskum krónum verið að minnka en launakostnaður er hins vegar nær allur í íslenskum krónum. Það eru ákveðnar blikur á lofti núna, sérstaklega út af krónunni, en það er margt mjög hagstætt enn, olían er enn þá lág og verð sjávarafurða hefur haldist hátt, sérstaklega í botnfiski. Sterk króna mun þó hjálpa innanlandsfyrirtækjunum eins og til dæmis Högum,“ segir Eggert. Þá hefur skörp kröfulækkun á skuldabréfamarkaði vegna innflæðis frá erlendum fjárfestum síðustu vikurnar verkað jákvætt á hlutabréfamarkaðinn, enda geri fjárfestar lægri ávöxtunarkröfu til hlutabréfa þegar áhættulausir lækka.

Eggert telur að miðað við þá miklu eftirspurn sem hefur verið eftir hlutabréfum gæti markaðurinn hæglega tekið við fleiri nýjum félögum. Hann bendir á að mikil eftirspurn hafi verið þegar Síminn fór á markað. Hins vegar sé staðan sú núna að ekki að sé að koma neitt nýtt félag á markað fyrr en á seinni hluta næsta árs, þegar Ölgerðin og Skeljungur stefna á markað. „Hlutabréfamarkaðurinn hefur verið undir talsverðum þrýstingi til hækkunar. Það er mikið innflæði á hann úr öllum áttum,“ segir Eggert. Hann telur að markaðurinn gæti tekið við fjórum til fimm fyrirtækjum núna. „Markaðurinn er ansi einsleitur. Það vantar félög inn á markað til dæmis úr orkugeiranum, fjármálageiranum, sjávarútvegi og ferðaþjónustu. Það eru þrjú fasteignafélög, þrjú tryggingafélög og tvö fjarskiptafélög á markaði, en þetta endurspeglar ekkert endilega íslenskt atvinnulíf. Það vantar meginstoðirnar sem eru orkugeirinn og sjávarútvegurinn,“ segir Eggert.

Eggert telur að hlutverk markaðarins hafi breyst mikið undanfarin ár. „Íslenski hlutabréfamarkaðurinn á síðustu árum hefur ekki verið fjármögnunarvettvangur til að sækja sér áhættufjármagn. Allar þessar nýskráningar hafa falið í sér sölu á þegar útgefnu hlutafé og svo virðist áhugi einkafjárfesta, sem eiga hin og þessi fyrirtæki sem gætu farið á hlutabréfamarkað, mjög takmarkaður. Nýskráningar undanfarin ár hafa allt verið eignir sem kröfuhafar og bankar hafa verið að losa, til dæmis þegar Framtakssjóður seldi í N1 og Fjarskiptum og Arion banki seldi hluti í Símanum, HB Granda, Reitum og Eik. Áður fyrr var hlutabréfamarkaðurinn notaður sem tæki til að sækja sér nýtt hlutafé, eins og gerðist í m.a. tilfelli Bakka­varar Group, Kaupþings, Össurar og Marels,“ segir Eggert að lokum.