Verðlag hækkað um allt að 4,8 prósent frá því í desember

Verðlag hefur hækkað umfram breytingar á matarskatti og afnám sykurskatts hefur ekki skilað sér til neytenda í níu af tólf verslunarkeðjum samkvæmt verðkönnun ASÍ í desember og byrjun júní. Vörukarfan hefur hins vegar lækkað í verði hjá þremur verslanakeðjum.

Það er ekki víst að nýgerðir kjarasamningar skili mikilli kaupmáttaraukningu. Nánast um leið og skrifað var undir samninga almenns launafólks hækkaði Seðlabankinn stýrivexti og boðaði röð vaxtahækkana í haust. Og það er víða kroppað í launaumslagið hjá vinnandi fólki. Frá því í desember til byrjun júni hefur verðlag í matvöruverslunum hækkað um allt að 4,8 prósent samkvæmt könnun verðlagseftirlits ASÍ.

Frá desemberkönnun til byrjun júni hefur matarkarfa ASÍ hækkað um 1,2 prósent í Bónus. Hún hefur hins vegar lækkað um eitt -  og eitt komma eitt prósent í Krónunni og Nettó en hækkað um 4,8 prósent í Iceland,  4,6 í Hagkaupum og eru það mestu hækkanirnar. Samkaup-úrval hefur hækkað matarkörfuna um 2,1 prósent, Tíu-ellefu um 2,5 prósent, 1,6 prósent hjá Samkaupum-Strax, fjögur prósent í Víði og þrjú prósent hjá Kaupfélagi Skagfirðinga. Verðið er nánast óbreytt hjá Kaupfélagi vestur Húnvetninga en matarkarfan hjá Kjarval er aftur á móti þremur prósentum ódýrari nú en í desember.

„Það má kannski segja að það sé tvennt sem stingur í augu. Annars vegar er dálítið misjafnt hvernig verðbreytingarnar eru. Sumar verslanir eru að lækka en aðrar að hækka þó nokkuð. Síðan hitt, að vörugjöld á sykri lækkuðu um áramótin og þau virðast ekki skila sér út í verðlag eins og við höfðum búist við,“ segir Ólafur Darri Andrason, hagfræðingur Alþýðusambandsins.

Nýlegar launahækkanir virðist þó ekki að fullu hafa leitt til hækkunar verðlags.

„Við erum að fá fréttir af því að birgjar eru að boða miklar hækkanir. Við sjáum það ekki í þessari könnun og það heldur ekki hægt að sjá það í mælingum Hagstofunnar. En við verðum náttúrlega að bíða og sjá,“ segir Ólafur Darri.

Þannig að það gæti verið að enn frekari hækkanir ættu eftir að koma inn út af launabreytingunum?

„Ég vona ekki, vegna þess að launabreytingarnar einar og sér skýra á engan hátt þær miklu verðbreytingar sem sumir birgjar hafa verið að boða,“ segir Ólafur Darri.