Ný skuldakreppa í kjölfar olíuverðfalls

Verð á hráolíu er enn undir 80 Bandaríkjadölum tunnan og hefur ekki verið lægra í fjögur ár. Alþjóðaorkustofnunin hefur sagt líklegt að olíuverð haldi áfram að lækka.

Verðlækkun þessa árs, sem hófst í sumar, nemur nú um 30 prósentum. Verðlækkun í afleiðuviðskiptum með hráolíu í Kauphöllinni í New York, sem sjá má hér til hliðar, nemur 24 prósentum frá því í ágústbyrjun.

Í umfjöllun fréttavefs Deutsche Welle í gær kemur fram að fulltrúar Rússa og Venesúelamanna hafi fundað um leiðir til þess að snúa þróuninni við, enda hafi lágt verð olíu skaðleg áhrif á efnahag landanna. Haft er eftir Alexander Novak, orkumálaráðherra Rússa, að viðræður séu í gangi við nokkur lönd sem framleiði olíu.

Olíuverð er hins vegar ólíklegt til þess að hækka á ný nema að olíuframleiðsluríki heims taki sig saman um að draga úr framleiðslu sinni. Deutsche Welle hefur eftir greinendum í Rússlandi og Venesúela að einhverjir telji Sádí-Arabíu og Bandaríkin hafa tekið höndum saman um að keyra niður olíuverð.

Ali al Naimi, olíumálaráðherra Sádi-Araba, hefur hins vegar slegið á allar getgátur í þá veru og segir olíuverð bara stjórnast af framboði og eftirspurn, enginn vilji sé til þess að beita olíuverði í pólitísku sjónarspili.

Lækkandi olíuverð kemur sér enda líka illa fyrir Bandaríkin þar sem vinnslufyrirtæki hafa lagt í miklar fjárfestingar í olíuvinnslu með niðurdælingu gass. Tregða OPEC-ríkjanna til að draga úr framleiðslu kunni líka að ráðast af vilja til að veikja keppinauta í olíuframleiðslu í Bandaríkjunum.

Olía sem unnin er með niðurdælingu hefur náð allstórum hluta af olíumarkaði síðustu ár, en dýrari vinnsla olíunnar með þeim hætti kallar á hærra olíuverð.

Í nýlegri umfjöllun The Telegraph er bent á að álagsprófanir Deutsche Bank á lántakendur í orkugeiranum í Bandaríkjunum bendi til þess að færi hráolíuverð niður í 60 dali á tunnuna væri orðið hætt við nýrri skuldakrísu vestra, með niðurfærslum lánshæfismats. Slík atburðarás hefði svo einnig áhrif út fyrir Bandaríkin.

Deutsche Welle hefur eftir heimildarmönnum sínum að fulltrúar Sádi-Arabíu og fleiri innan OPEC hafi á fundum með fulltrúum Rússlands og Venesúela gefið í skyn að Sádi-Arabar væru tilbúnir að þola hráolíuverð á bilinu 70 til 80 dali á tunnuna í allt að því ár í viðbót.

Lægra olíuverð skilar sér misvel

Lækkandi verð á olíu er líklegt til að endurspeglast í lægri flugfargjöldum um leið og þotueldsneyti lækkar, höfðu bæði Viðskiptablaðið og Morgunblaðið eftir Björgólfi Jóhannssyni, forstjóra Icelandair, á þriðjudag.

Lækkanirnar hafa hins vegar skilað sér hægar inn í verð á bensíni og dísilolíu hér á landi vegna aukinnar álagningar.

Í umfjöllun Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB) er bent á að meðalkostnaður neytenda vegna álagningar, flutnings og dreifingar á bifreiðaeldsneyti hafi í október verið umtalsvert hærri en meðalkostnaður á árinu.

Þetta hafi gerst þrátt fyrir að hráolíuverð hefði þá þegar lækkað um 20 prósent á heimsmarkaði. FÍB segir aukna álagningu í október hafa kostað neytendur yfir 100 milljónir króna í mánuðinum.

„Meðaltalan yfir fyrstu 10 mánuðina 2014, uppreiknuð til verðlags í október, á bensínlítra er 38,50 krónur og 39,04 á hvern dísilolíulítra. Í október fór álagning og flutningur á hvern bensínlítra í 41,25 krónur og 43,30 krónur af dísilolíulítranum,“ segir í umfjöllun FÍB.