Vill að lífeyrissjóðir krefjist þess að bankarnir fari í gjaldþrot

Heiðar Guðjónsson hagfræðingur segir að íslenskir lífeyrissjóðir ættu að krefjast þess fyrir héraðsdómi að slitameðferð föllnu bankanna verði stöðvuð og bankarnir settir í gjaldþrotameðferð. Hagsmunir Íslendinga séu að farið sé að íslenskum lögum, en ekki að einn hópur, kröfuhafar, fái að semja sig fram hjá þeim.

Ef að nauðasamningsumleitanir slitastjórnar fjármálafyrirtækis hafa ekki borið árangur eða kröfuhafi sýnir fram á að ekki séu lagaskilyrði til að leita nauðasamnings getur kröfuhafi krafist þess fyrir héraðsdómi að bú fjármálafyrirtækis verði tekið til gjaldþrotaskipta. Til að hafa slíka kröfu uppi verður þó kröfuhafi að sýna fram á að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að koma fram gjaldþrotaskiptum fremur en að viðkomandi fjármálafyrirtæki verði áfram í slitameðferð. Þessi regla kemur fram í 103. gr. a laga um fjármálafyrirtæki.

Enga lagabreytingu þarf

Þetta þýðir að ekki þarf neina lagabreytingu til að setja bankana í hefðbundið gjaldþrot. Einhver kröfuhafanna getur óskað eftir því ef slitastjórnin gerir það ekki sjálf. Heiðar Guðjónsson hagfræðingur segir í grein í Morgunblaðinu í dag að það blasi við að besta leiðin fyrir Ísland sé að setja gömlu bankana í gjaldþrot.

Heiðar segir að lífeyrissjóðir, sem séu stærstir íslenskra kröfuhafa bankanna, hafi ríka hagsmuni af því að dómstólar á Íslandi setji búin í þrot og ættu því að krefjast þess. Hagsmunir Íslendinga séu að farið sé að íslenskum lögum, en ekki að einn hópur, kröfuhafar, fái að semja sig fram hjá þeim. Það rýri hag rétthafa lífeyrissjóðanna með því að viðhalda gjaldeyrishöftunum og leggi óbærilega áhættu af alþjóðlegum málaferlum á komandi kynslóðir.

Heiðar er þarna að vísa til þess að ekki sé æskilegt að slitabú föllnu bankanna fái frekari undanþágur til að greiða kröfuhöfum sínum í erlendum gjaldeyri framhjá höftum á meðan allir aðrir sitji fastir innan hafta. Þá gengur hann út frá því greininni að ef föllnu bankarnir fari í gjaldþrotameðferð verði kröfuhöfum greitt í íslenskum krónum.

Fordæmi eru fyrir slíku en þrotabú Samsonar greiddi öllum kröfuhöfum í krónum þrátt fyrir að eignir væru í erlendum gjaldeyri og telur lögmaðurinn sem var skiptastjóri í því þrotabúi að fjármálafyrirtæki sem færu í gjaldþrot gætu farið sömu leið. Undanfarandi slitameðferð breyti engu um meginsjónamið gjaldþrotalaga að umbreyta beri erlendum kröfum í krónur.

Slitastjórnir föllnu bankanna hafa sagt að líklegt sé að erlendir kröfuhafar muni beita sér fyrir þeim dómstólum þar sem gjaldeyriseignirnar eru og eftir atvikum krefjast þess að eignirnar verði kyrrsettar ef það standi til að skipta þeim í krónur. 

Skuldajöfnuðu kröfum á móti gjaldmiðlaskiptasamningum

Haukur Hafsteinsson, framkvæmdastjóri LSR, sem er stærsti lífeyrissjóður landsins, sagði í samtali við fréttastofu í morgun að lífeyrissjóðurinn hefði skuldajafnað nær öllum kröfum sínum á hendur slitabúum föllnu bankanna upp í gjaldmiðlaskiptasamninga.

Gunnar Baldvinsson er framkvæmdastjóri Almenna lífeyrissjóðsins. 

Verandi kröfuhafi í slitabú föllnu bankanna, hafið þið haft til skoðunar að óska eftir því að slitameðferðin verði aftengd og búin sett í hefðbundin gjaldþrotaskipti? „Það hefur ekki verið til skoðunar fyrst og fremst af þeirri ástæðu að við eigum ekki miklar kröfur,“ segir Gunnar. 

Ef þið ættuð miklar kröfur, ef þið hefðuð ekki skuldajafnað kröfum á móti gjaldmiðlaskiptasamningum, væri það æskileg leið, þ.e. að krefjast gjaldþrotaskipta á þessum bönkum? „Ég hef ekki myndað mér skoðun á því.“

Ekki náðist í morgun í Guðmund Þórhallsson framkvæmdastjóra Lífeyrissjóðs verzlunarmanna.