Afkoma bankanna skiptir ríkið miklu

Afkomutölur bankanna í nýbirtum árshlutauppgjörum eru í grófum dráttum í samræmi við ávöxtunarkröfu ríkisins, segir Jón Gunnar Jónsson, forstjóri Bankasýslu ríkisins.

Bankasýslan leggur eigið mat á rekstur bankanna og leitast við að greina frá fjármagnsliði sem ekki eiga eftir að endurtaka sig, svo sem hluti sem varða uppgjör vegna hrunsins.

Þannig hefur bókhaldsleg arðsemi viðskiptabankanna þriggja alla jafna verið yfir því sem nefnist arðsemi reglulegs rekstrar.

Þannig var arðsemi reglulegs rekstrar bankanna um síðustu áramót 7,6 prósent á meðan bókhaldsleg arðsemi var nálægt fjórtán prósentum. Þessi hlutföll breyttust lítið í síðustu uppgjörum.

Hagnaður bankanna er hins vegar enn litaður af einskiptisliðum og enn sér ekki fyrir endann á málum sem tengjast hruninu.

Enn þá eru rekin fyrir dómstólum mál vegna uppgjörs gengistryggðra lána sem áttu að fá þar forgangsmeðferð, en sér ekki fyrir endann á hvenær kunni að ljúka.

Þá eru aðrir óvissuþættir í rekstri þeirra sem þrýsta á um að afkoma þeirra sé góð, svo sem óvissa um hækkaða eiginfjárkröfu þeirra frá Fjármálaeftirlitinu og svo auknar lausafjárkröfur sem á þá kunna að vera lagðar í tengslum við innleiðingu Basel III-regluverksins.

Jón Gunnar áréttar hins vegar að gríðarlega mikilvægt sé fyrir þjóðarbúið að eðlilegur arður sé af starfsemi bankanna, sér í lagi í ljósi þess hversu stór hlutur ríkissjóðs sé í innra virði þeirra.

Það skipti máli, bæði hvað varði ávöxtun þeirra fjármuna og hvernig gangi svo fyrir ríkið að selja á endanum eignarhlut sinn í bönkunum.

Í kynningu Bankasýslunnar á ársskýrslu stofnunarinnar í sumar kemur fram að hlutur ríkissjóðs Íslands í innra virði viðskiptabanka sé mun meiri en til dæmis ríkissjóðs Bretlands og Hollands.

Á meðan hlutur íslenska ríkisins í bönkum nam um síðustu áramót 14,3 prósentum af vergri landsframleiðslu var sama hlutfall 4,7 prósent í Bretlandi og 2,3 prósent í Hollandi.

Eignir Íslendinga, Breta og HollendingaHér fer ríkið með 97,9 prósenta hlut í Landsbankanum, 13,0 prósent í Arion og 5,0 prósenta hlut í Íslandsbanka.

Þá á ríkið í Sparisjóði Vestmannaeyja (55,3%), Bolungarvíkur (76,8%), Svarfdæla (86,3%), Norðfjarðar (49,5%) og Sparisjóði Þórshafnar og nágrennis (75,9%).

Hollenska ríkið á, í gegn um fjárvörslusjóð bankanna, ABN Amro og ASR Netherlands að fullu og smáræði í RFS Holdings.

Bretar eiga í gegn um sérfélag 81,1 prósent í Royal Bank of Scotland, 39,2 prósent í Lloyds Banking Group og að fullu slitafélag sem á bankana Northern Rock og Bradford & Bingley.