"Afl kaupfélagsins var svo gífurlegt, allsráðandi, að maður varð að millifæra þessa peninga“

Kristján Hjelm, fyrrverandi sparisjóðsstjóri Hólahrepps lýsir því í rannsóknarskýrslu Alþingis um Íbúðalánasjóðs, að honum hafi verið hótað brottrekstri ef hann millifærði ekki fé sem Íbúðalánasjóður hafði lagt inn á reikning sparisjóðsins, en upphæðin voru rúmar 16 milljónir króna.

Orðrétt er haft eftir Kristjáni í skýrslunni:  „Mér var hótað brottrekstri, maður var minntur á ýmislegt og ekki í fyrsta og eina skiptið sem maður var minntur á hver réði […] Afl kaupfélagsins var svo gífurlegt, allsráðandi, að maður varð að millifæra þessa peninga.“

Sá sem hann segir að hafi hótað sér var Sigurjón Rúnar Rafnsson og þegar hann talar um Kaupfélag, á hann við Kaupfélag Skagfirðinga, sama félag og átti Fjárvaka.

Forsaga málsins er sú að Íbúðalánasjóður samdi við Fjárvaka um hugbúnaðarlausnir.

Til þess að skýra tengslin, þá segir í rannsóknarskýrslu Alþingis að Þórólfur Gíslason, kaupfélagsstjóri Kaupfélags Skagfirðinga (KS), var og er áhrifamaður innan Framsóknarflokksins, Kaupfélag Skagfirðinga átti svo Fjárvaka.

Framkvæmdastjóri Íbúðalánasjóðs var þá Guðmundur Bjarnason, sem var varaformaður Framsóknarflokksins áður en hann hætti þingmennsku og hóf störf í Íbúðalánasjóði.

Þrátt fyrir gerða samninga við Fjárvaka þá gat fyrirtækið aldrei staðið við skuldbindingar sínar gagnvart Íbúðalánasjóði. Ástæðan var sú að kerfi þeirra, FlexCube, réði ekki við séríslenskar aðstæður. Kerfið átti meðal annars að sjá um innheimtu fyrir sjóðinn.

Í stuttu máli þá var samningum við Fjárvaka rift árið 2002 og undirritaður samningur um að Sparisjóður Hólahrepps sæi um innheimtur fyrir sjóðinn.

Sama dag og ritað var undir samning við Sparisjóðinn sendi hann reikning á Íbúðalánasjóð.

Í skýrslunni segir orðrétt: „Reikningurinn var að fjárhæð 16.125.000 krónur. Upphæðin samsvarar 9 milljónum á ári eins og í samningnum sem átti að gilda frá og með 1. janúar 2002. Um greiðslur aftur í tímann stóð ekki í samningnum og því var þessi greiðsla ekki samkvæmt honum. “

Það gerist svo örfáum dögum síðar að Íbúðalánasjóður greiðir fjárhæðina inn á reikning í eigu Sparisjóðs Hólahrepps en fjárhæðin var svo millifærð sama dag á reikning í eigu Fjárvaka.

Samkvæmt Kristjáni Hjelm, sparisjóðsstjóra, hafði Sigurjón Rúnar Rafnsson hringt í hann og sagt Fjárvaka eiga peninga inni á reikningi sparisjóðsins og krafðist þess að fá þá millifærða.

Kristján segist hafa mótmælt í fyrstu en þess í stað boðist til þess að bakfæra peningana aftur til Íbúðalánasjóðs sem hefði þá getað lagt fjárhæðina beint inn á reikning Fjárvaka.

Kristján sagði Sigurjón ekki hafa tekið það í mál og Kristján lét að lokum undan kröfum hans.

Ástæðan fyrir því að hann lét undan kröfu Sigurjóns var eins og fyrr segir; afl kaupfélagsins var svo gífurlegt, allsráðandi, að Kristján segist hafa fundið sig nauðbeygðan til þess að millifæra þessa peninga.

Hægt er að skoða nánar sögu Fjárvaka í skýrslu nefndarinnar hér.