Söfnun fyrirtækja á gjaldeyri hefur veikt gengi krónunnar

„Þróun gjaldeyrisinnstæðna fyrirtækja... kann þó að vera til marks um þverrandi trú á þeim hluta áætlunar AGS og stjórnvalda sem sneri að stöðugleika, og eftir atvikum styrkingu krónunnar og hefur þá um leið spilað hlutverk í veikingu hennar."

Þetta segir í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka þar sem bent er á að innstæður fyrirtækja á gjaldeyrisreikningum og í gengisbundnum veltiinnlánum hjá innlánsstofnunum jukust samanlagt um 44 milljarða kr. frá lokum mars til júníloka, reiknað á föstu gengi.

Samkvæmt nýbirtum bráðabirgðatölum Seðlabankans námu innstæður á innlendum gjaldeyrisreikningum ríflega 154 milljörðum kr. í lok júlí síðastliðins. Þar af áttu heimili tæpa 35 miljarða kr. en fyrirtæki rúmlega 119 milljarða kr. Má greina af þessum tölum að fyrirtækin hafa haldið eftir hluta af sínum gjaldeyristekjum á þessum reikningum og ekki skipt þeim yfir í krónur. Skýrir það að hluta a.m.k. af hverju talsverður afgangur af vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd hefur ekki náð að styrkja gengi krónunnar á þessu tímabili.

Svo virðist því sem fyrirtæki hafi undanfarið fært fjármuni sína í töluverðum mæli af óbundnum gjaldeyrisreikningum yfir í gengisbundin innlán sem hafa tiltekinn binditíma. Staðan á gjaldeyrisreikninum hefur minnkað nokkuð frá því hún náði hámarki í 173 milljörðum kr. í maílok. Öðru máli gegnir um gengisbundin veltiinnlán. Staða þeirra hækkaði úr rúmum 24 milljörðum kr. í maílok í 67 milljarða kr. í lok júlí.

Þar sem upphæðir í tölum Seðlabankans eru í krónum litast þær af gengishreyfingum krónu frá einum tíma til annars. Ekki liggur fyrir hver myntsamsetning gjaldeyrisinnlánanna er, en gera má grófa nálgun á þróun þeirra í erlendum myntum með því að reikna tölurnar á föstu gengi miðað við gengisvísitölu í lok mánaðar.

Með slíkri staðfærslu kemur í ljós að innlán fyrirtækja tengd erlendum gjaldeyri voru u.þ.b. 16 milljörðum kr. meiri í júlílok en um síðustu áramót. Breyting þeirra innan ársins er hins vegar athyglisverð, því svo virðist sem innlánin hafi minnkað um jafnvirði 28 milljarða kr. á fyrsta ársfjórðungi, en í kjölfarið aukist um 44 milljarða kr. sem fyrr segir.

„Þessi þróun á sér tiltekna samsvörun í þróun gengis krónu á sama tímabili. Krónan styrktist myndarlega frá áramótum og fram í miðjan mars, en veiktist í kjölfarið nánast samfleytt fram í miðjan júní. Verulegt útflæði vaxtagjalda til útlendinga á vordögum er raunar einn veigamesti orsakavaldur veikingarkrónu á tímabilinu að mati okkar," segir í Morgunkorninu.