Stýrivextir líklegast óbreyttir á morgun

Óli Kristján Ármannsson

skrifar

Allar líkur eru taldar á því að Seðlabanki Íslands haldi stýrivöxtum óbreyttum á fyrsta vaxtaákvörðunardegi ársins sem er á morgun. Stýrivextir voru hækkaðir um 0,25 prósentustig á aukavaxtaákvörðunardegi 21. desember síðastliðinn og standa í 14,25 prósentum.

„Í raun hefur ekki mikið gerst frá síðasta vaxtaákvörðunardegi,“ segir Ásgeir Jónsson, forstöðumaður greiningardeildar Kaupþings. „Við búumst við óbreyttum vöxtum.“ Hann segir þó valda nokkrum áhyggjum að væntingavísitalan hafi hækkað töluvert í desember. „Sýnt hefur sig að nokkur fylgni er á milli væntingavísitölunnar og einkaneyslu.

Við teljum samt að Seðlabankinn hækki stýrivexti ekki meira enda verður að hafa í huga að verðbólga er á leiðinni niður og stýrivextir háir. Raunvextir eru því háir,“ bendir Ásgeir á og bætir við að segja mætti að núna sé aðhald Seðlabankans að koma fram. „Fólk er farið að kveinka sér yfir þessu og aðhaldið endurspeglast í allri þessari umræðu um að skipta mögulega um mynt og um vaxtaokur bankanna.

Fólk finnur fyrir því að stýrivextir Seðlabankans bíta og það er jú það sem Seðlabankinn vill.“

Björn Rúnar Guðmundsson sérfræðingur greiningardeildar Landsbanka Íslands tekur í sama streng. „Mér kæmi mjög á óvart ef við fengjum hækkun, en það er heldur engin lækkun í spilunum.“ Hann segir vexti nokkuð háa á peningamarkaði, yfir vöxtum Seðlabankans og það sé vísbending um að enn sé töluverð eftirspurn eftir peningum í hagkerfinu. „Það hjálpar Seðlabankanum að rökstyðja að enn sé þörf á aðhaldi.

Ef sú eftirspurn væri dottin niður og vextirnir sömu og stýrivextir væri það vísbending um að það væri að draga úr eftirspurn eftir fjármagni. En í og með að þeir eru töluvert mikið hærri, þá er það vísbending um að ekki sé búið að kæla kerfið nægilega mikið niður. Við þessar aðstæður á auðvitað ekki að slaka á og yrði erfitt fyrir Seðlabankann að rökstyðja lækkun.“ Björn bendir einnig á nýlega spá hóps sérfræðinga á Bloomberg sem allir voru sammála um að Seðlabankinn héldi stýrivöxtum líklega óbreyttum.

„Verðbólga er enn langt yfir markmiði bankans og þótt úr henni dragi talsvert á komandi mánuðum eru enn horfur á að hún verði yfir markmiði næstu tvö árin, ekki síst ef horft er framhjá beinum áhrifum fyrirhugaðrar lækkunar neysluskatta á fyrri hluta næsta árs,“ segir í rökstuðningi Seðlabankans á síðasta vaxtaákvörðunardegi.

Á ákvörðunarfundi bankans þar áður í nóvemberbyrjun þegar einnig voru gefin út Peningamál, efnahagsrit Seðlabankas, var ákveðið að fresta vaxtahækkun að sinni í ljósi þess að stýrivextir væru orðnir töluvert háir og að verðbólguhorfur hefðu batnað frá því um miðbik ársins.

Vaxtaákvörðunardagurinn í desemberlok var svo viðbótarákvörðunardagur þar sem ákvörðunin yrði endurskoðuð í ljósi aðstæðna.

Núna telja sérfræðingar að Seðlabankinn haldi í horfinu um sínn en í sumar kunni jafnvel að taka við lækkunarferli stýrivaxta hjá bankanum. Helsti óvissuþáttur í þeirri spá er gengisþróun krónunnar.