Evra sækir á dal í bókhaldi fyrirtækja

Fyrirtæki sem gera vilja upp í erlendri mynt þurfa að sækja um það til ársreikningaskrár. Frá árinu 2002 hafa 167 fyrirtæki fengið slíka heimild, tæp 60 prósent í Bandaríkjadölum og tæpur þriðjungur í evrum. Fyrir ári var tæpur fjórðungur í evrum.

Um áramót höfðu 167 fyrirtæki fengið heimild til að færa bókhald sitt í erlendri mynt. Í lögum um ársreikninga er kveðið á um hvaða skilmála fyrirtæki þurfa að uppfylla til að fá heimild til að breyta uppgjöri sínu á þann veg og hvenær umsókn um slíkt þarf að berast.

„Umsókn um heimild til færslu bókhalds og samningar ársreiknings í erlendum gjaldmiðli skal berast ársreikningaskrá tveimur mánuðum fyrir upphaf viðkomandi reikningsárs,“ segir þar meðal annars.

Guðmundur Guðbjarnarson, forstöðumaður ársreikningaskrár hjá Ríkisskattstjóra, segir að heimild sé veitt til að færa uppgjörið í erlenda mynt uppfylli félög skilmála laganna. „Tímamörkin eru svo sett til þess að tryggja að ekki sé um neina skyndiákvörðun að ræða hjá fyrirtækjunum, heldur sé þetta gert að vel athuguðu máli.“

Til dæmis nægir félögum að sýna fram á að þau séu með meginstarfsemi sína erlendis eða séu hluti erlendrar samstæðu þar sem starfrækslugjaldmiðillinn er annar en króna. Þá geta einnig fengið slíka heimild félög sem eiga erlend dótturfélög, eða hafa meginstarfsemi hér en eru með verulegan hluta tekna sinna erlendis frá í öðrum gjaldmiðli en krónum. Eins geta fengið heimild til að gera upp í erlendri mynt félög sem hafa verulegan hluta fjárfestinga sinna í erlendum fjárfestingarvörum og skuldir þeim tengdar í erlendum gjaldmiðlum. „Svo er spurningin bara hvernig fyrirtækin leggja þetta fram í sinni umsókn, hvort þau uppfylli þessi skilyrði,“ segir Guðmundur, en umsóknum er hafnað geri þau það ekki.

Guðmundur segir að af þeim félögum sem fengið hafa heimild geri flest, 98 eða 58,7 prósent, upp í Bandaríkjadal. Þar á eftir kemur 51 fyrirtæki sem gerir upp í evru, eða 30,5 prósent. Þetta er nokkur breyting frá árslokum 2005 þegar 65 prósent fyrirtækja gerðu upp í Bandaríkjadal og 24 prósent í evrum.

Í þriðja sæti um algengustu erlendu uppgjörsmyntina er svo enskt pund, en níu fyrirtæki gera upp í því, eða 5,3 prósent. Meðal annarra gjaldmiðla sem félög gera upp í eru norsk og dönsk króna og japanskt jen. Þá segir Guðmundur að þó nokkur einkahlutafélög hafi fengið heimild til að færa hlutafé í erlendri mynt, en um það gildi nokkuð önnur lögmál en um skráð félög, þar sem hlutaféð sé ekki gefið út og gangi ekki kaupum og sölum með hefðbundnum hætti.