Olían rýkur upp

Heimsmarkaðsverð á olíu sýnir engin merki þess að lækka í bráð. Enn er framleiðsla í suðurríkjum Bandaríkjanna í ólagi eftir að fellibylurinn Ívan gekk þar yfir og nú gengur í hönd tímabil aukinnar spurnar eftir olíu í þeim löndum þar sem hún er notuð til húskyndingar. Í gær fór verð á hráolíu upp fyrir 55 dali á tunnu. Verðið hefur aldrei áður verið svo hátt. Sé hins vegar tekið tillit til verðbólgu þarf verðið að hækka um fjörtíu prósent til viðbótar til að það jafnist á við það sem var árið 1981. Efnahagssérfræðingar hafa áhyggjur af því að olíuverð kunni að hafa í för með sér alþjóðlega niðursveiflu í hagkerfum heims enda er olía álitin vera mikilvægasta hráefnið í efnahagskerfi heimsins. Hækkun á olíu kemur fram í auknum framleiðslukosntaði iðnvara, auknum flutningskostnaði og auknum beinum kostnaði heimilanna. Þrátt fyrir þetta sagði Alan Greenspan, bankastjóri bandaríska Seðlabankans, í gær að hann teldi ekki að hækkunin komi til með að hafa viðlíka áhrif eins og á áttunda áratuginum. Þá hafði skyndileg hækkun olíu lamandi áhrif á efnahagslíf um heim allan. Greenspan bendir á að olían sé enn töluvert ódýari en þá sé tekið tillit til verðbólgu auk þess sem hagkerfi heimsins séu ekki eins háð olíu nú eins og þau voru þá. Magnús Ásgeirsson hjá Essó segir að svo virðist sem spákaupmennska ráði töluverðu um hækkun olíuverðs upp á síðkastið og að raunverulegir þættir skýri ekki að fullu þá verðhækkun sem orðið hefur. Hann telur hins vegar að mikilvægasti áhrifavaldurinn um aukna eftirspurn á heimsvísu sé aukin eftirspurn í Kína. "Menn geta talað um Venesúela, Nígeríu, fellibylji og eftirspurn í Bandaríkjunum en ég held að strax og það slaknar á eftirspurn í Kína þá muni slá á þetta," segir Magnús. Að sögn Magnúsar er því ekki spáð að olíuverð fari lækkandi fyrr en á öðrum ársfjórðungi næsta árs. "Það er mat manna að það sé spákaupmennska og ótti við hið óþekkta sem veldur því," segir hann.