Sam­einumst um 2,5 prósent mark­mið Seðla­bankans

Umræðan um verðbólgu og hátt vaxtastig hefur ekki farið framhjá neinum undanfarnar vikur og mánuði. Þetta er í raun óboðleg staða fyrir bæði fólk og fyrirtæki og við viljum öll sjá trúverðugar aðgerðir stjórnvalda til að vinda ofan af ástandinu og vinna að raunverulegum árangri.

Stéttarfélög og atvinnulífið stigu jákvæð skref með stöðugleikasamningunum vorið 2024 með það að markmiði að ríki og fleiri aðilar myndu sameinast í að ná efnahagslegum stöðugleika á Íslandi næstu árin. Þar er um að ræða bæði göfugt og gott markmið og ég hef fulla trúa á að góður vilji hafi verið og sé enn til staðar hvað það varðar.

Því miður hefur verkefnið ekki gengið eftir. Spila þar bæði utanaðkomandi þættir og rangar ákvarðanir hér á landi sitt hlutverk. Stríð, róstur eða aðrir utanaðkomandi þættir geta snögglega haft áhrif á efnahag hér á landi líkt og annarsstaðar. Því er brýnt að stjórnvöld bregðist hratt og örugglega við með mótvægisaðgerðum sem einhverju skila.

Engum dylst að mikilvægt er að hið opinbera dragi úr útgjöldum, falli frá skattahækkunum og hækkun gjaldskrár. Með minni útgjöldum er líka hægt að ná hallalausum fjárlögum og með lægri sköttum er auðveldara að stækka hina umtöluðu “köku” sem er til skiptanna. Þetta eru gömul sannindi og ný.

Ljós í myrkrinu

Þrátt fyrir erfiða stöðu og skrítin skilaboð til vinnumarkaðarins, sveitarfélaga og atvinnulífsins í fjárlögum 2027 er ekkert sem segir að við getum ekki snúið hlutunum til betri vegar. Við þurfum bara að róa saman í sömu átt; ríki, sveitarfélög, atvinnulífið og vinnumarkaðurinn. Af ummælum má ætla að fulltrúar stéttarfélaga séu tilbúnir til samtals um að kjarasamningar haldi ásamt því að fyrirtæki hafa mörg tilkynnt um frestun hækkana. Vonandi koma fleiri tilkynningar um slíkt á næstunni.

Sveitarfélagið Árborg steig fram í vor og tilkynnti að dregið yrði úr hækkun gjaldskrár og í sumar var tilkynnt um lækkun og niðurfellingu byggingarréttargjalds og fleira. Fleiri hafa stigið slík skref, svo sem Kópavogsbær, Reykjanesbær, Fjarðabyggð, Ölfus og fleiri. Slíkt á að koma sér vel fyrir bæði fjölskyldur og framkvæmdaraðila. Allt eru þetta jákvæð skref og ljós í myrkrinu en það lifir ekki nema ríkið komi með í baráttuna.

Ég beini orðum mínum til ríkisstjórnar Íslands, annarra sveitarfélaga, atvinnulífsins og vinnumarkaðarins að draga úr hækkunum fyrir næsta ár og raunverulega sameinast um að ná niður verðbólgu og vöxtum í landinu. Við getum þetta í sameiningu!

Höfundur er bæjarstjóri Sveitarfélagsins Árborgar