Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar 17. júní 2026 13:46 Til hamingju með daginn kæru samlandar með þjóðhátíðardag Íslands. Þessi dagur varð ekki til að sjálfu sér, heldur vegna erfiðisvinnu þúsunda við að búa hér til samfélag sem gat kallað sig sjálfstætt og fullvalda ríki. Erfiðisvinna þessara þúsunda sem áttu uppruna sinn í örbyggð, fátæku bændasamfélagi sem gat vart sagt sig eiga í sig og á væri með inngöngu í Evrópusambandið gert að engu. Sú mikli uppgangur sem hófst með nýsköpun Einars Olgeirssonar og félaga með kaupum á síðutogurum sem bjó til fyrstu iðnaðarstarfsemi hér á landi yrði að engu með inngöngu í Evrópusambandið. Þegar talað er um lága vexti, sem eru alls ekki sjálfgefnir, lágri verðbólgu, sem heldur er ekki sjálfgefið þá bliknar slíkt í samanburði við það efnahagslega sjálfstæði sem upphófst með nýsköpuninni sem kostaði blóð, svita og tár forfeðra okkar og mæðra. Magnús Sigmundsson orti kvæðið Freyja sem hann söng svo með Karlakórnum Fjallabræðrum en í laginu segir: ,,Ég seldi þig. Fiskinn í sjónum og fjöreggin mín, grundirnar, fjöllin og vötnin þin. Fyrir hvað?“ Þjóð getur ekki kallað sig sjálfstæða sem ekki er sér sjálfbær efnahagslega. Fjöllin, vötnin, fiskurinn og slétturnar koma alltaf til með að vera sú grunnauðlind sem allar þjóðir þurfa að hafa til að byggja sig upp efnahagslega og um leið sitt sjálfstæði. Fyrrnefndur Einar Olgeirsson áttaði sig á því, enda fáir hérlendis sem var ákafari sjálfstæðismaður á sína vísu. Ekki sá Sjálfstæðismaður sem reiðubúinn er að selja undan landinu grunnauðlindirnar, heldur sá hann þörfina á því að þjóðin þyrfti á því að halda að hafa fullt forræði á sínum fjöreggjum til þess að öðlast sjálfstæði. Vísa Magnúsar snýst um þá heimssýn sem verður raunveruleg þegar þjóðin hefur verið svipt að fullu því sem hún vann svo ötullega að. Það er vinsælt hjá aðildarsinnum að brigsla þeim sem ekki eru á því að gangast erinda Evrópusambandsins í einu og öllu og gefa eftir vald sitt á efnahagsmálum, að vera undir hælnum á auðvaldi landsins eða aðhyllast gamaldags þjóðernisrembing. Um það snúastþessi mál ekki, á engan hátt. Aldrei. Sjálfstæðið byggist á því að hafa fullt forræði á sjálfum sér, grunnauðlindunum og sínum viðskipta- og efnahagslegu hagsmunum. Það er öllum ljóst að á Íslandi er margt í ólestri. Þjóðin þarf að fá á ný forræði á sínum fjöreggjum og krefjast réttlætis í forríku landi. Innganga í Evrópusambandið kemur ekki til með að breyta nokkru í þá átt. Heldur þvert á móti, það óréttlæti sem við þekkjum í nútímasamfélagi okkar verður boltað niður til fjarlægðrar framtíðar með inngöngu í Evrópusambandið. Sjálfstæð þjóð er upplýst þjóð og upplýst þjóð veit hvað hún á að gera 29. ágúst næstkomandi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og starfar sem sjómaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein 17. júní Mest lesið Halldór 22.08.2026 Halldór Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen Skoðun Skoðun Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Sjá meira
Til hamingju með daginn kæru samlandar með þjóðhátíðardag Íslands. Þessi dagur varð ekki til að sjálfu sér, heldur vegna erfiðisvinnu þúsunda við að búa hér til samfélag sem gat kallað sig sjálfstætt og fullvalda ríki. Erfiðisvinna þessara þúsunda sem áttu uppruna sinn í örbyggð, fátæku bændasamfélagi sem gat vart sagt sig eiga í sig og á væri með inngöngu í Evrópusambandið gert að engu. Sú mikli uppgangur sem hófst með nýsköpun Einars Olgeirssonar og félaga með kaupum á síðutogurum sem bjó til fyrstu iðnaðarstarfsemi hér á landi yrði að engu með inngöngu í Evrópusambandið. Þegar talað er um lága vexti, sem eru alls ekki sjálfgefnir, lágri verðbólgu, sem heldur er ekki sjálfgefið þá bliknar slíkt í samanburði við það efnahagslega sjálfstæði sem upphófst með nýsköpuninni sem kostaði blóð, svita og tár forfeðra okkar og mæðra. Magnús Sigmundsson orti kvæðið Freyja sem hann söng svo með Karlakórnum Fjallabræðrum en í laginu segir: ,,Ég seldi þig. Fiskinn í sjónum og fjöreggin mín, grundirnar, fjöllin og vötnin þin. Fyrir hvað?“ Þjóð getur ekki kallað sig sjálfstæða sem ekki er sér sjálfbær efnahagslega. Fjöllin, vötnin, fiskurinn og slétturnar koma alltaf til með að vera sú grunnauðlind sem allar þjóðir þurfa að hafa til að byggja sig upp efnahagslega og um leið sitt sjálfstæði. Fyrrnefndur Einar Olgeirsson áttaði sig á því, enda fáir hérlendis sem var ákafari sjálfstæðismaður á sína vísu. Ekki sá Sjálfstæðismaður sem reiðubúinn er að selja undan landinu grunnauðlindirnar, heldur sá hann þörfina á því að þjóðin þyrfti á því að halda að hafa fullt forræði á sínum fjöreggjum til þess að öðlast sjálfstæði. Vísa Magnúsar snýst um þá heimssýn sem verður raunveruleg þegar þjóðin hefur verið svipt að fullu því sem hún vann svo ötullega að. Það er vinsælt hjá aðildarsinnum að brigsla þeim sem ekki eru á því að gangast erinda Evrópusambandsins í einu og öllu og gefa eftir vald sitt á efnahagsmálum, að vera undir hælnum á auðvaldi landsins eða aðhyllast gamaldags þjóðernisrembing. Um það snúastþessi mál ekki, á engan hátt. Aldrei. Sjálfstæðið byggist á því að hafa fullt forræði á sjálfum sér, grunnauðlindunum og sínum viðskipta- og efnahagslegu hagsmunum. Það er öllum ljóst að á Íslandi er margt í ólestri. Þjóðin þarf að fá á ný forræði á sínum fjöreggjum og krefjast réttlætis í forríku landi. Innganga í Evrópusambandið kemur ekki til með að breyta nokkru í þá átt. Heldur þvert á móti, það óréttlæti sem við þekkjum í nútímasamfélagi okkar verður boltað niður til fjarlægðrar framtíðar með inngöngu í Evrópusambandið. Sjálfstæð þjóð er upplýst þjóð og upplýst þjóð veit hvað hún á að gera 29. ágúst næstkomandi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og starfar sem sjómaður.
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar