Jöfn tækifæri barna eru ekki sjálfgefin, við þurfum að tryggja þau Unnur Ólöf Tómasdóttir skrifar 6. maí 2026 08:00 Það á ekki að skipta máli hvar barn býr eða við hvaða aðstæður það elst upp þegar kemur að þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi. Rannsóknir sýna að slík þátttaka hefur víðtæk jákvæð áhrif, hún eykur líkamlega og andlega heilsu, styrkir félagsfærni og eflir sjálfsmynd barna. Samt er raunveruleikinn sá að aðgengi er ekki jafnt. Sífellt hærri ferðakostnaður er orðinn veruleg hindrun fyrir margar fjölskyldur, sérstaklega á landsbyggðinni. Þegar kostnaður við að sækja æfingar og keppnir verður of hár, minnkar þátttaka. Börn hætta, eða fá aldrei tækifæri til að byrja. Þannig verða til ójöfn tækifæri sem geta haft langvarandi áhrif á lífsgæði og möguleika barna. Við viljum samfélag sem styður fjölskyldur og tryggir raunverulegt aðgengi allra barna að íþróttum og tómstundum. Þess vegna viljum við draga úr ferðakostnaði ungmenna og vinna markvisst með íþróttahreyfingunni, sveitarfélögum og stjórnvöldum að raunhæfum lausnum. Þar þarf ríkið að koma skýrar að borðinu, meðal annars með auknum stuðningi við íþróttastarf og markvissari útfærslu á niðurgreiðslu flugs, til dæmis með styrkingu Loftbrúar. Slíkar aðgerðir eru ekki kostnaður heldur fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka í sterkara samfélagi. En verkefnið stoppar ekki þar. Það er sérstaklega mikilvægt að horfa til þátttöku fatlaðra barna. Hindranirnar liggja sjaldnast hjá barninu sjálfu, heldur í umhverfinu, í því hvernig við skipuleggjum starf, mótum viðhorf og tryggjum aðgengi. Hugmyndafræði algildrar hönnunar minnir okkur á að það er á ábyrgð samfélagsins að skapa aðstæður þar sem allir geta tekið þátt frá upphafi, á eigin forsendum. Til þess að það verði að veruleika þarf meira en góðan vilja. Það krefst aukinnar þekkingar, markvissrar þróunar á starfsháttum og hagnýtra lausna í daglegu starfi. Við þurfum að efla fræðslu til þjálfara og starfsfólks, styrkja samstarf milli skóla, íþróttafélaga og fjölskyldna og tryggja að úrræði séu sveigjanleg og aðgengileg. Þátttaka fatlaðra barna á ekki að vera undantekning, hún á að vera sjálfsögð. Þegar við tryggjum aðgengi allra barna, óháð búsetu eða aðstæðum, erum við ekki aðeins að fjölga iðkendum. Við erum að byggja réttlátara og sterkara samfélag þar sem öll börn fá tækifæri til að njóta sín og leggja sitt af mörkum. Við berum öll ábyrgð og nú þurfum við að láta verkin tala. Höfundur er í 16.sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Múlaþingi, að ljúka B.S.-gráðu í iðjuþjálfunarfræði og er móðir þriggja barna á Egilsstöðum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Það á ekki að skipta máli hvar barn býr eða við hvaða aðstæður það elst upp þegar kemur að þátttöku í íþrótta- og tómstundastarfi. Rannsóknir sýna að slík þátttaka hefur víðtæk jákvæð áhrif, hún eykur líkamlega og andlega heilsu, styrkir félagsfærni og eflir sjálfsmynd barna. Samt er raunveruleikinn sá að aðgengi er ekki jafnt. Sífellt hærri ferðakostnaður er orðinn veruleg hindrun fyrir margar fjölskyldur, sérstaklega á landsbyggðinni. Þegar kostnaður við að sækja æfingar og keppnir verður of hár, minnkar þátttaka. Börn hætta, eða fá aldrei tækifæri til að byrja. Þannig verða til ójöfn tækifæri sem geta haft langvarandi áhrif á lífsgæði og möguleika barna. Við viljum samfélag sem styður fjölskyldur og tryggir raunverulegt aðgengi allra barna að íþróttum og tómstundum. Þess vegna viljum við draga úr ferðakostnaði ungmenna og vinna markvisst með íþróttahreyfingunni, sveitarfélögum og stjórnvöldum að raunhæfum lausnum. Þar þarf ríkið að koma skýrar að borðinu, meðal annars með auknum stuðningi við íþróttastarf og markvissari útfærslu á niðurgreiðslu flugs, til dæmis með styrkingu Loftbrúar. Slíkar aðgerðir eru ekki kostnaður heldur fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka í sterkara samfélagi. En verkefnið stoppar ekki þar. Það er sérstaklega mikilvægt að horfa til þátttöku fatlaðra barna. Hindranirnar liggja sjaldnast hjá barninu sjálfu, heldur í umhverfinu, í því hvernig við skipuleggjum starf, mótum viðhorf og tryggjum aðgengi. Hugmyndafræði algildrar hönnunar minnir okkur á að það er á ábyrgð samfélagsins að skapa aðstæður þar sem allir geta tekið þátt frá upphafi, á eigin forsendum. Til þess að það verði að veruleika þarf meira en góðan vilja. Það krefst aukinnar þekkingar, markvissrar þróunar á starfsháttum og hagnýtra lausna í daglegu starfi. Við þurfum að efla fræðslu til þjálfara og starfsfólks, styrkja samstarf milli skóla, íþróttafélaga og fjölskyldna og tryggja að úrræði séu sveigjanleg og aðgengileg. Þátttaka fatlaðra barna á ekki að vera undantekning, hún á að vera sjálfsögð. Þegar við tryggjum aðgengi allra barna, óháð búsetu eða aðstæðum, erum við ekki aðeins að fjölga iðkendum. Við erum að byggja réttlátara og sterkara samfélag þar sem öll börn fá tækifæri til að njóta sín og leggja sitt af mörkum. Við berum öll ábyrgð og nú þurfum við að láta verkin tala. Höfundur er í 16.sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Múlaþingi, að ljúka B.S.-gráðu í iðjuþjálfunarfræði og er móðir þriggja barna á Egilsstöðum.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar