Stóra apasjálfu-málið vekur upp enn fleiri spurningar

Deilan snerist um það hver ætti myndina. Því hér erum við að tala um sjálfu sem api tók en ekki manneskja!

Ljósmyndarinn sem átti myndavélina, taldi sig eiga að fá tekjur fyrir myndina og enn meira flæktust málin þegar dýraverndunarsamtökin PETA lögsóttu ljósmyndarann: Fyrir hönd apans!

En er apa-sjálfan kannski besta dæmið sem við eigum til að vekja upp enn fleiri spurningar. Því svo sannarlega stöndum við frammi fyrir nýrri áskorun í dag og það eru myndir og alls kyns annað efni sem gervigreindin býr til. Og þá er spurt:

Hver er höfundurinn að því efni?

Stóra apamálið rifjað upp

Apa-sjálfan fræga var tekin í frumskógi í Indónesíu. Þar sem ljósmyndarinn David Slater var að reyna að mynda hóp af sjaldgæfum makaköpum (e. macaca nigra).

Aparnir voru tortryggnir og erfitt að nálgast þá. Slater brá því á það ráð að stilla myndavélinni upp á statíf með sjálfvirkum fókus og flassi.

Þetta vakti áhuga apanna. Sem fóru að fikta og skoða: Hvaða fyrirbæri var nú þetta?

Fór svo að einn apinn ýtti á takkann, horfandi beint í linsuna, og tók þannig æðislega sjálfu. Og það sem enn betra er: 

Apinn er eins og skælbrosandi á sjálfunni.

Apasjálfan er því eins og sjálfurnar gerast hvað bestar.

Að sjálfsögðu fór apasjálfan víðs vegar um netið. Sló í gegn. Enda ekki nema von, þetta er svo sannarlega sjálfa sem bræðir hjörtu. Hún er einfaldlega æðisleg!

Fljótlega vaknaði þó grundvallarspurningin: Hver er höfundurinn? Því almennt gildir að ljósmyndarar eiga höfundarrétt mynda og ekki er leyfilegt að nota myndir án þeirra leyfis eða gegn gjaldi um notkun.

Spurt var:

Átti David Slater myndina, þótt apinn sjálfur hefði tekið myndina?

Sagan sem heldur áfram…

Dýraverndunarsamtökin PETA voru samt ósátt. Þau töldu ekki rétt að David Slater ætlaði sér að eigna sér mynd sem api tók.

Þau höfðuðu því líka mál. Fyrir hönd apans. Sem fulltrúar hans fóru þau í mál við David Slater.

Til að gera langa sögu stutta urðu málalyktir þó að apasjálfuna á enginn. Því dómstólar og bandaríska hugverkastofan enduðu með að segja:

Verk sem ekki eru sköpuð af fólki eru almenningseign.

BBC veltir hins vegar upp nýrri spurningu í grein sem birtist á dögunum. Þar sem þeirri spurningu er velt upp: Hvað gerist þá nú, þegar tími gervigreindarinnar er runninn upp og alls kyns verk eru nú búin til með vélbúnaði?

Myndir, lógó, alls kyns list, tónlist og fleira.

Eru þessi verk þá almenningseign vegna þess að gervigreindin er ekki manneskja? Eða tilheyrir höfundarrétturinn einstaklingnum sem gefur gervigreindinni fyrirmæli?

Hvernig getur það þó gilt, ef uppstilling David Slater á myndavélabúnaði í frumskógi í Indónesíu tryggði honum ekki höfundarrétt?

Í samhenginu er nefnilega líka mikilvægt að horfa á tímalínuna. Því apasjálfan er tekin árið 2011, dómsmálin meira og minna í gangi tímabilið 2014-2018 eða þar um bil; sumsé.... fæstir farnir að gera sér grein fyrir því hvað gervigreindin yrði fær um að gera nokkrum árum síðar.

Enn ein áskorunin snýst einmitt líka um tímalínuna. Því nú er ljóst að dómstólar og stjórnsýsla almennt, er engan veginn að ná að endurskoða reglur, dæma um mál og svo framvegis, á þeim hraða sem við erum að sjá tækniframfarir eða verk verða til með aðstoð gervigreindar.