Meiri launaþrýstingur geti hrakið fyrir­tæki úr landi

Hann varar launafólk við því að verðleggja sig út af markaðnum og óttast að fyrirtæki í vanda flýi til annarra landa þar sem launakostnaður sé minna íþyngjandi.

Þetta kom fram á fundi fjármálastöðugleikanefndar Seðlabankans í dag. Nefndin vakti athygli á því að alþjóðapólitísk áhætta hafi verið mikil og hún fari nú vaxandi með stríðsátökum Bandaríkjanna og Ísraels við Íran. Olíuverð hefur farið hækkandi vegna lokunar siglingaleiðarinnar um Hormússund en Seðlabankastjóri benti á að áhrif þessara hækkana hér Íslandi muni að miklu leyti fara eftir því hversu lengi átökin munu standa og að hvaða marki orkuinnviðir í Mið-Austurlöndum verða eyðilagðir.

Vaxandi hluti lána til byggingafyrirtækja áhættulán

Á fundinum létu nefndarmenn í ljós áhyggjur af innlendum byggingafyrirtækjum og sögðu skuldsetta seljendur torseljanlegra íbúða hæglega geta lent í fjárhagserfiðleikum ef aðstæður versna frekar. Mikið framboð íbúða og versnandi horfur um íbúðaeftirspurn auka hættu á fjárhagsþrengingum. Vaxandi hluti lána til byggingafyrirtækja er nú flokkaður sem lán með aukinni áhættu en mun lengri tíma tekur að selja íbúðir nú en áður.

Fólk farið að halda að sér höndum

„Við höfum aðeins áhyggjur af því en á móti kemur þá eru þessir verktakar sem hafa verið að byggja umræddar eignir allir með sterka fjárhagsstöðu og bankarnir sem standa að baki þeim eru líka með sterka fjárhagsstöðu. Þessi staða er til komin vegna þess að heimilin hafa verið að halda að sér höndum vegna kaupa á íbúðum,“ segir Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.

Áhyggjuefni ef laun hækka mun meira en hjá öðrum þjóðum

Þá kom fram að engin ótvíræð merki hefðu komið fram um almennan greiðsluvanda í samfélaginu og að hátt atvinnustig gæti skýrt það þótt blikur væru á lofti um að atvinnuleysi væri að aukast.

Auknar líkur eru á að forsendur kjarasamninga bresti í haust og gæti komið til átaka á vinnumarkaði. Seðlabankastjóri varaði launafólk við því að „verðleggja sig út af markaðnum“ og að Ísland ætti að taka betur mið af launaþróun í Þýskalandi sem hefur verið jafnari.

„Þýskaland er náttúrulega leiðandi efnahagsveldi og að einhverju leyti taka eiginlega öll lönd í Evrópu mið af launaþróun þar -og við gerum það líka að einhverju marki. Það er auðvitað áhyggjuefni ef við erum að hækka launin okkar meira en aðrar þjóðir. Það endar þá með því að fyrirtæki reyna að flytja störf héðan og út í Evrópu,“ segir Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.