„Aumingjalegt skref“ í rétta átt Kolbeinn Tumi Daðason og Sunna Sæmundsdóttir skrifa 19. nóvember 2025 10:41 Vilhjálmur Birgisson hefði viljað sjá meiri lækkun. vísir/Vilhelm Vilhjálmur Birgisson formaður Starfsgreinasambandsins, hefði viljað sjá að lágmarki fimmtíu punkta lækkun hjá peningastefnunefnd Seðlabankans. Honum finnst 25 punkta lækkun ekki nóg. „Þessi stýrivaxtalækkun sem kemur í dag er afskaplega aumingjaleg,“ segir Vilhjálmur. „Ég hefði að lágmarki viljað sjá 50 punkta þannig að það hefði nú verið svona smá kraftur í þessu. En það er alveg ljóst að þetta er lítið skref í rétta átt og, og það er betra að sjá einhverja lækkun en enga, eins og greiningardeildir bankanna voru að spá,“ segir Vilhjálmur. Litla bjartsýni er að merkja í orðum verkalýðsleiðtogans á Akranesi. „Það er alveg ljóst að það er verið að soga allt súrefni frá heimilum og fyrirtækjum og veikja getu þeirra til að halda aftur af kostnaðarhækkunum. Við skulum hafa það bara hugfast að hár fjármagnskostnaður fyrirtækja, það eru bara neytendur sem að greiða fyrir hann með einum eða öðrum hætti í formi hærra vöruverðs og hærri þjónustugjalda. Þannig að meiri lækkun stýrivaxta getur hjálpað fyrirtækjum við að draga úr fjármagnskostnaði og skapa þannig svigrúm til þess að þeir geti haldið aftur af verðlagi.“ Hann rifjar upp aðgerðir í svokallaðri þjóðarsátt árið 1990. „Hún gekk fyrst og fremst út á það að stuðla að því að lækka vexti hér hratt og vel til að hjálpa fyrirtækjunum og halda aftur af verðlagi og styðja fyrirtækin til að standa undir launakostnaði.“ Árangurinn hafi verið frábær. „Það er alveg ljóst að þetta hávaxtastig er að valda því að vöruverð á Íslandi og þjónusta verður miklu, miklu hærra. Og þetta er líka að bitna illilega á sveitarfélögunum og ríkissjóði sem er að greiða hvað, 110 milljarða í fjármagnskostnað, í vaxtagjöld. Þannig að ég hefði svo sannarlega viljað frekari vaxtalækkun, í ljósi þess að við erum að horfa hér upp á snögga kólnun í efnahagslífinu hjá okkur,“ segir Vilhjálmur. „Það þarf ekkert nema að horfa á hver staða okkar lykilútflutningsgreina er. Við þurfum ekki að horfa nema á húsnæðismarkaðinn þar sem að hann er botnfrosinn um þessar mundir. Þannig að, jú, þetta er lítið skref, en ég hefði svo sannarlega viljað sjá þetta mun kröftugra.“ Seðlabankinn Efnahagsmál Íslenska krónan Fasteignamarkaður Verðlag Mest lesið Loka verslun Next í Kringlunni Viðskipti innlent Íbúðahótel í Reykjavík hætti rekstri vegna nýrra laga Viðskipti innlent „Þetta módel gengur bara ekki upp“ Viðskipti innlent Orkukreppan vegna Írans trompar öll fyrri skakkaföll Viðskipti erlent Galli í hugbúnaði leiddi til rangra greiðsluseðla Neytendur Er sjálf besti leikmaðurinn: „Ég þurfti að gúggla mörkin hans“ Atvinnulíf Fá þrjátíu aukamilljónir til að fylgjast með dagvörumarkaði Viðskipti innlent Rekstur Hörpu stöðugur þrátt fyrir krefjandi aðstæður Viðskipti innlent Freyr ráðinn til Samtaka iðnaðarins Viðskipti innlent Það getur allt gerst ef forstjórinn vakir fram yfir klukkan tíu Atvinnulíf Fleiri fréttir Fá þrjátíu aukamilljónir til að fylgjast með dagvörumarkaði Rekstur Hörpu stöðugur þrátt fyrir krefjandi aðstæður Loka verslun Next í Kringlunni Freyr ráðinn til Samtaka iðnaðarins „Þetta módel gengur bara ekki upp“ Íbúðahótel í Reykjavík hætti rekstri vegna nýrra laga Ólíklegt að eignir dugi fyrir launakröfum Lyfjaver opnar nýtt apótek í Klíníkinni Fjórar Kappahl-verslanir til viðbótar opnaðar á morgun „Af og frá“ að bankarnir græði á verðbólgu Stofnandi Bláa lónsins nú formaður stjórnar Lykilfólk úr Vélfagi stofnar nýtt sjávarútvegstæknifyrirtæki Ná sátt og geta haldið kjaraviðræðum áfram Ný sátt gerð og Míla sektuð um 200 milljónir Lítið fékkst upp í 217 milljóna kröfur í bú Kvikmyndaskólans Landsbankinn greiðir 34,9 milljarða í arð til hluthafa Íbúðum til sölu fjölgar verulega frá áramótum Tónabíó opnar á ný Þórarinn dæmdur fyrir markaðsmisnotkun Vextir hafi sannarlega lækkað en framboðið sé breytt Launahækkanir muni valda meiri stýrivaxtahækkunum Tekur ekki undir fullyrðingar um plat Klofningur nefndarinnar helstu tíðindin og verkalýðnum hótað „Kristrún, það er ljótt að plata“ Stjórnendur svartsýnni en þeir hafa verið frá 2020 Bein útsending: Sitja fyrir svörum vegna vaxtahækkunar Ráðinn sviðsstjóri fyrirtækjasviðs Olís Hækka stýrivexti Genis á Siglufirði í söluferli: Ekki forsendur fyrir vexti á Íslandi Telja útboð á heilsurækt í Eyjum sniðið að World Class Sjá meira
„Þessi stýrivaxtalækkun sem kemur í dag er afskaplega aumingjaleg,“ segir Vilhjálmur. „Ég hefði að lágmarki viljað sjá 50 punkta þannig að það hefði nú verið svona smá kraftur í þessu. En það er alveg ljóst að þetta er lítið skref í rétta átt og, og það er betra að sjá einhverja lækkun en enga, eins og greiningardeildir bankanna voru að spá,“ segir Vilhjálmur. Litla bjartsýni er að merkja í orðum verkalýðsleiðtogans á Akranesi. „Það er alveg ljóst að það er verið að soga allt súrefni frá heimilum og fyrirtækjum og veikja getu þeirra til að halda aftur af kostnaðarhækkunum. Við skulum hafa það bara hugfast að hár fjármagnskostnaður fyrirtækja, það eru bara neytendur sem að greiða fyrir hann með einum eða öðrum hætti í formi hærra vöruverðs og hærri þjónustugjalda. Þannig að meiri lækkun stýrivaxta getur hjálpað fyrirtækjum við að draga úr fjármagnskostnaði og skapa þannig svigrúm til þess að þeir geti haldið aftur af verðlagi.“ Hann rifjar upp aðgerðir í svokallaðri þjóðarsátt árið 1990. „Hún gekk fyrst og fremst út á það að stuðla að því að lækka vexti hér hratt og vel til að hjálpa fyrirtækjunum og halda aftur af verðlagi og styðja fyrirtækin til að standa undir launakostnaði.“ Árangurinn hafi verið frábær. „Það er alveg ljóst að þetta hávaxtastig er að valda því að vöruverð á Íslandi og þjónusta verður miklu, miklu hærra. Og þetta er líka að bitna illilega á sveitarfélögunum og ríkissjóði sem er að greiða hvað, 110 milljarða í fjármagnskostnað, í vaxtagjöld. Þannig að ég hefði svo sannarlega viljað frekari vaxtalækkun, í ljósi þess að við erum að horfa hér upp á snögga kólnun í efnahagslífinu hjá okkur,“ segir Vilhjálmur. „Það þarf ekkert nema að horfa á hver staða okkar lykilútflutningsgreina er. Við þurfum ekki að horfa nema á húsnæðismarkaðinn þar sem að hann er botnfrosinn um þessar mundir. Þannig að, jú, þetta er lítið skref, en ég hefði svo sannarlega viljað sjá þetta mun kröftugra.“
Seðlabankinn Efnahagsmál Íslenska krónan Fasteignamarkaður Verðlag Mest lesið Loka verslun Next í Kringlunni Viðskipti innlent Íbúðahótel í Reykjavík hætti rekstri vegna nýrra laga Viðskipti innlent „Þetta módel gengur bara ekki upp“ Viðskipti innlent Orkukreppan vegna Írans trompar öll fyrri skakkaföll Viðskipti erlent Galli í hugbúnaði leiddi til rangra greiðsluseðla Neytendur Er sjálf besti leikmaðurinn: „Ég þurfti að gúggla mörkin hans“ Atvinnulíf Fá þrjátíu aukamilljónir til að fylgjast með dagvörumarkaði Viðskipti innlent Rekstur Hörpu stöðugur þrátt fyrir krefjandi aðstæður Viðskipti innlent Freyr ráðinn til Samtaka iðnaðarins Viðskipti innlent Það getur allt gerst ef forstjórinn vakir fram yfir klukkan tíu Atvinnulíf Fleiri fréttir Fá þrjátíu aukamilljónir til að fylgjast með dagvörumarkaði Rekstur Hörpu stöðugur þrátt fyrir krefjandi aðstæður Loka verslun Next í Kringlunni Freyr ráðinn til Samtaka iðnaðarins „Þetta módel gengur bara ekki upp“ Íbúðahótel í Reykjavík hætti rekstri vegna nýrra laga Ólíklegt að eignir dugi fyrir launakröfum Lyfjaver opnar nýtt apótek í Klíníkinni Fjórar Kappahl-verslanir til viðbótar opnaðar á morgun „Af og frá“ að bankarnir græði á verðbólgu Stofnandi Bláa lónsins nú formaður stjórnar Lykilfólk úr Vélfagi stofnar nýtt sjávarútvegstæknifyrirtæki Ná sátt og geta haldið kjaraviðræðum áfram Ný sátt gerð og Míla sektuð um 200 milljónir Lítið fékkst upp í 217 milljóna kröfur í bú Kvikmyndaskólans Landsbankinn greiðir 34,9 milljarða í arð til hluthafa Íbúðum til sölu fjölgar verulega frá áramótum Tónabíó opnar á ný Þórarinn dæmdur fyrir markaðsmisnotkun Vextir hafi sannarlega lækkað en framboðið sé breytt Launahækkanir muni valda meiri stýrivaxtahækkunum Tekur ekki undir fullyrðingar um plat Klofningur nefndarinnar helstu tíðindin og verkalýðnum hótað „Kristrún, það er ljótt að plata“ Stjórnendur svartsýnni en þeir hafa verið frá 2020 Bein útsending: Sitja fyrir svörum vegna vaxtahækkunar Ráðinn sviðsstjóri fyrirtækjasviðs Olís Hækka stýrivexti Genis á Siglufirði í söluferli: Ekki forsendur fyrir vexti á Íslandi Telja útboð á heilsurækt í Eyjum sniðið að World Class Sjá meira