Fagur­gali kín­verska sendi­herrans

Síðan He Rulong tók við sem sendiherra Kína á Íslandi í mars árið 2022 hefur hann verið iðinn við að skrifa greinar í Morgunblaðið. Þær hafa fengið fyrirsagnir eins og:

Hughrif mín af Íslandi

Byggjum saman fagra og farsæla veröld

Ný tækifæri til sameiginlegrar framþróunar

Sameinumst í þágu friðar um lausn á átökum Palestínu og Ísraels

Siglum saman í gegnum ólgusjó átaka sem ógna öryggi mannkyns

Hærra stig opnunar í Kína (sú nýjasta, birt í júlí 2024).

Í þessum greinum fer Rulong meðal annars yfir samskipti Íslands og Kína á margan hátt, en löndin gerðu með sér fríverslunarsamning árið 2013 og segir He meðal annars að Kína sé mjög spennt fyrir íslenskum vörum. Þessi samningur er merkilegur fyrir þær sakir að hann er samningur frjáls og opins ríkis við mesta og stærsta alræðisríki heims.

Samningsaðilar eru gjörólík lönd, eitt fámennasta land í heimi gegn fjölmennasta landi í heimi, 400.000 íbúar gegn 1,4 milljarðar manna. Í Kína er í raun einn maður, Xi Jinping, forseti þess, sem ræður öllu og enginn veit hvenær mun hætta að vera forseti.

Greinar He Rulong eru áferðarfallegar og í anda vel skrifaðra áróðursgreina, en í þeirri nýjastu mærir hann niðurstöður ,,þriðja allsherjarfundar“ Kínverska kommúnistaflokksins, sem haldinn var fyrir skömmu með fulltrúum sem valdir voru til starfa árið 2022. Þrír fundir sem þessi eru haldnir á hverju fimm ára valdatímabili. Að mati fréttaskýrenda snerist þessi fundur nánast alfarið um forsetann og persónu hans.

Í grein sem He skrifaði í ágúst 2022 fjallar hann um innrás Rússa í Úkraínu, en enn sem komið er hafa kínversk yfirvöld ekki fordæmt innrásina. Viðskipti Kína og Rússlands hafa hins vegar aldrei verið meiri, að því fram kemur á vef BBC.

Í greininni segir He að Ísland hafi staðið sig vel í stuðningi við Úkraínu, en ræðir líka sendingar frá Kína til Úkraínu, meðal annars á mjólkurdufti. Orðrétt segir svo He í grein sinni: ,,Eins og Íslendingar hafa Kínverjar miklar áhyggjur af mannúðarmálum í Úkraínu og þeim skaða sem átökin valda almenningi...Kína mun halda áfram að veita Úkraínu viðeigandi aðstoð eftir þörfum.“

Mér vitanlega hefur sú aðstoð verið í algeru skötulíki, eða bara alls engin. Það vita hins vegar allir sem fylgjast með alþjóðamálum að Kína styður Rússa gegn Úkraínu með ráðum og dáð, í í raun á allan mögulegan hátt, nema með beinum vopnasendingum.

Til dæmis er vitað að Kínverjar hafa skaffað Rússum bæði hráefni og tæknibúnað sem þeim stendur ekki til boða vegna viðskiptabanns vegna innrásarinnar. Þá kaupa Kínverjar gríðarlegt magn olíu af Rússum, sem talið er að nemi allt að helmingi útflutnings Rússa. Kína kaupir einnig að talið er um 40% af þeim kolum sem Rússar grafa upp. Kína er því lykilbandamaður Rússa í ólöglegu og viðurstyggilegu árásarstríði þeirra gegn Úkraínu. Því má segja að úkraínskt blóð sé á höndum kínverskra ráðamanna.

Fróðlegt væri að heyra He segja sína (les: hlið Kína) á þessum málum. Af hverju er Kína að styðja Rússa í því að sölsa undir sig landsvæði Úkraínu og í því að myrða þar saklausa borgara, börn, gamalmenni, ráðast á skóla, sjúkrahús og álíka? Hvaða hag hefur Kína af slíkum stuðningi?

Vladimír Pútin og Xi Jinping hafa hist meira en 40 sinnum. Þeir virðast vera í mjög nánu sambandi og styðja hvor annan með ráðum og dáð. Einskonar ,,bestu-vinir-aðal“, en samanlagt kúga þessir tveir menn meira en einn og hálfan milljarð manna og í báðum löndunum er mannréttindi fótum troðin.

Er það hluti af utanríkisstefnu Kína að halda áfram að styðja Vladimír Pútín til áframhaldandi illverka í Úkraínu og heyja stríð sem hefur það markmið að útrýma úkraínsku þjóðinni? Ætlar Kína að vera hluti af þeirri áætlun?

Íslensk stjórnvöld ættu að mínu mati að mótmæla harðlega þessari afstöðu Kína og stuðningi þeirra við grimmdarverk Rússa gegn Úkraínsku þjóðinni.

Allt hjal He Rulong um bætt samskipti Íslands og Kína í greinum í Morgunblaðinu er bara fagurgali á meðan á stuðningi þeirra við Rússa stendur yfir. Ísland, sem herlaus og friðelskandi þjóð, kaupir ekki slíkt.

Það verður því ekki til nein ,,fögur og farsæl veröld“ á meðan Kínverjar halda áfram að vera helsti stuðningsaðili Rússa í kolólöglegu árásarstríði þeirra gegn sjálfstæðri og fullvalda Úkraínu.

Höfundur er stjórnmálafræðingur og framhaldsskólakennari.