Innlent

Neyslu­gleði al­mennings heldur uppi verð­bólgunni að mati seðla­banka­stjóra

Heimir Már Pétursson skrifar
Síðast liðna átján mánuði hefur Seðlabankinn hækkað meginvexti sína tíu sinnum úr 0,75 prósentum í 6 prósent í dag.
Síðast liðna átján mánuði hefur Seðlabankinn hækkað meginvexti sína tíu sinnum úr 0,75 prósentum í 6 prósent í dag. Vísir/Vilhelm

Seðlabankastjóri segir neyslugleði Íslendinga eiga stóran þátt í að halda uppi verðbólgunni. Peningastefnunefnd Seðlabankans hækkaði meginvexti sína um 0,25 prósentur í morgun sem er tíunda vaxtahækkun bankans á einu og hálfu ári.

Meginvextir Seðlabankans eru nú komnir í sex prósent. Eftir snarpar vaxtalækkanir Seðlabankans frá mars 2019 fram í mars 2021 þegar þeir voru komnir niður í 0,75 prósent tóku vextirnir að hækka á ný í maí í fyrra. Þá hafði verðbólga hækkað úr 2,1 prósenti í 4,6 prósent.

Verðbólga náði síðan hámarki í október síðast liðnum þegar hún mældist rétt tæplega tíu prósent og í þessum mánuði mælist hún enn 9,4 prósent. Vaxtahækkanir Seðlabankans hafa því enn ekki náð að keyra niður verðbólguna síðustu átján mánuði.

Ásgeir Jónsson segir Íslendiniga hafa notið mikils kaupmáttar og stöðugleika undanfarin misseri en nú sé hætta á að farið verði í kunnuglegt far víxlverkana launa og verðlags.Vísir/Vilhelm

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir vaxtahækkanirnar að undanförnu ekki vera að virka nógu vel á neyslu fólks því einkaneysla hafi aukist um 13 prósent á þessu ári.

„En það sem við sjáum hins vegar er að það er að hægja áhagkerfinu. Verðbólga virðist hafa náð hámarki, uppsveiflan hafi náð hámarki. Þetta sé að fara að hníga. Þetta er á réttri leið. En það eru ansi mikil umsvif í gangi enn þá.

Seðlabankinn gerir ráð fyrir að verðbólga verði að jafnaði 9,4 prósent á þessu ári og um sex prósent á því næsta sem er töluvert frá markmiði bankans um 2,5 prósenta verðbólgu. Það muni taka lengri tíma en áður var áætlað að ná markmiðinu.

Kjaraviðræður standa nú yfir og Seðlabankinn hefur ekki farið í grafgötur með að miklu máli skipti um hvað verði samið og ítrekar það nú. Ef verkalýðsfélögin ætli að sækja launahækkanir á pari við núverandi verðbólgu muni hún halda áfram að aukast. Tilgangur vaxtahækkana sé að ná verðbólgunni niður og vinna þannig með aðilum vinnumarkaðarins í að halda uppi kaupmætti og koma á stöðugleika.

„Það verður aðeins gert með þessum hætti, með því aðtakmarka neysluna í kerfinu. Takmarka hækkanir áfasteignamarkaði og í raun og veru reyna að ná einhverju jafnvægi. Þetta er bara sú staða sem við stöndum frammi fyrir. Við teljum okkur vera að búa í haginn fyrir næstu kjarasamninga með því að sýna fram á það með trúverðugum hætti að við ætlum að ná verðbólgu niður. Það þurfi ekki að semja um launahækkanir til að bæta upp fyrir hana,“ segir Ásgeir Jónsson.


Tengdar fréttir

„Við munum hækka vexti eins og þarf“

Stjórnendur peningastefnunefndar Seðlabankans segja það alveg skýrt að nefndin muni hækka stýrivexti frekar, meti hún þörf á því. Seðlabankastjóri segir það alveg skýrt að Seðlabankinn geti ekki verið aðili að loforði um að stýrivextir verði ekki hækkaðir sem hluti af kjarasamningum.

Seðlabankinn hækkar vexti í sex prósent og hafa þeir ekki verið hærri frá 2010

Peningastefnunefnd Seðlabankans hefur hækkað meginvexti um 0,25 prósentur, úr 5,75 prósent í 6 prósent, og vísar meðal annars til þess að undirliggjandi verðbólga hefur áfram aukist og vísbendingar eru sömuleiðis um að kjölfesta verðbólguvæntinga í markmið Seðlabankans hafi veikst. Mikill óvissa var meðal markaðsaðila um vaxtaákvörðun Seðlabankans, hvort þeim yrði haldið óbreyttum eða hækkaðir jafnvel upp í allt að 50 punkta.



Athugið. Vísir hvetur lesendur til að skiptast á skoðunum. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Lesendur skulu halda sig við málefnalega og hófstillta umræðu og áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ummæli og/eða umræðu sem fer út fyrir þau mörk. Vísir mun loka á aðgang þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni eða gerast ítrekað brotlegir við ofangreindar umgengnisreglur.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.