Dómarar leggi hagsmuni á borðið

Fyrrverandi hæstaréttardómari og prófessor emeritus við HÍ telja mikilvægt að upplýsingar um hagsmuntengsl dómara séu opinberar. Aukið gagnsæi er til þess fallið að auka traust almennings til dómstóla.

„Þegar menn eru búnir að taka við starfi sem dómarar, og fara þar með með þýðingarmikið vald til þess að taka ákvarðanir í málefnum fólksins í landinu, þá verða þeir að sæta því að það birtist opinberlega upplýsingar um hugsanlegar hagsmunatengingar þeirra,“ segir Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari.

Fréttablaðið greindi frá því á laugardag að innanríkisráðuneytið hafi hafnað tillögu nefndar um dómarastörf frá vorinu 2014 um að reglur um eignarhluti dómara í félögum yrðu þannig að nefndin gæti haldið opinbera skrá um þá. Ráðuneytið heimilaði þó að ákvæði um að haldin yrði opinber skrá yfir aukastörf færu í frumvarp að nýjum dómstólalögum sem samþykkt var á Alþingi í júní.

Jón Steinar segir mikilvægt að upplýsingar um eignarhluti dómara í félögum og atvinnufyrirtækjum séu opinberar. „Mér finnst þetta svo augljóst að það þurfi varla að tala um þetta,“ segir hann. „Slíkar upplýsingar og gagnsæi eru til þess að auka traust manna á dómstólum.“

Að mati Stefáns Más Stefánssonar, prófessors emeritus við Háskóla Íslands og sérfræðings í réttarfari, á opinber hagsmunaskráning að eiga ekki síður við handhafa dómsvalds en handhafa löggjafarvaldsins. Þetta sé mikilvægt þar sem dómarar beri ábyrgð á því hvernig réttaröryggi kemur fram út á við.

„Mín skoðun er nú sú að þetta verði nú helst allt að vera uppi á borðinu,“ segir Stefán. „Það er traustið og trúverðugleiki sem er alfa og omega í þessu.“

Reglurnar hafa staðið óbreyttar frá 2000. Samkvæmt upplýsingum frá nefndinni hafa dómarar aðeins sex sinnum tilkynnt eða aflað heimildar frá nefndinni um að eiga hlut í félögum. Aðeins ein tilkynning hefur borist frá 15. maí 2010.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu