Skoðun
Kristrún Heimisdóttir.

Stöð 2 málsvarar ofbeldis?

Kristrún Heimisdóttir og hópur kvenna skrifa

Þann 24. febrúar birtist auglýsing á Facebook-síðu þáttarins Ísland í dag, en þátturinn er fastur dagskrárliður eftir fréttir á Stöð 2, á besta sýningartíma. Samkvæmt auglýsingunni var fyrirhugað að birta einhliða drottningarviðtal við Kolbrúnu Önnu Jónsdóttur þar sem hún segir frá atburðum sem áttu sér stað á heimili hennar um mitt sumar 2016.

Forsaga máls Stöðvar 2 gagnvart þessum atburðum hefst fyrr, eða þann 20. febrúar 2017, þar sem Ísland í dag fjallaði þá einhliða um sögu eiginmanns Kolbrúnar; Ólafs Hand þar sem hann segist hafa barist fyrir dóttur sinni í 10 ár. Viðtalið var samfelld árás á barn Ólafs og barnsmóður. Áhorfendur fengu engar upplýsingar um raunverulegt tilefni leikritsins sem Stöð 2 setti á svið þennan dag. Á þessu tímabili stóð yfir lögreglurannsókn á alvarlegu ofbeldisverki þar sem Hand hjónin voru ákærð. Þess í stað var Ólafur sýndur almenningi sem grátandi tálmaður faðir á sjónvarpsskjánum með fréttamann Stöðvar 2 sem klappstýru.

Ólafur Hand hefur aldrei á ævi barnsins sætt tálmunum, þvert á móti haft reglulega umgengi við barnið, þar til barnið sjálft varð vitni að alvarlegri og refsiverðri líkamsárás Ólafs á móður þess. Í þætti Ísland í dag, þann 20. febrúar 2017, fengu áhorfendur ekkert að vita um raunverulega aðkomu lögreglu að málinu. Í framhaldinu kom Ólafur Hand margoft fram í fjölmiðlum þar sem hann segist vera tálmaður faðir. Hann veigraði ekki fyrir sér að óvirða í sífellu friðhelgi barns síns og vega að barnsmóður sinni.

Óvirðing Stöðvar 2 við alla aðra aðila málsins fyrir utan Hand-hjónin er takmarkalaus. Siðanefnd Blaðamannafélagsins ávítti Stöð 2 fyrir alvarlega óvirðingu við barnsmóðurina og fjölskyldu barnsins. Þau voru þolendur opinberar umfjöllunar um alvarlegt ofbeldisverk sem var í ákæruferli. Bæði Kolbrún Jónsdóttir og Ólafur Hand voru ákærð fyrir atburðinn sem áætlað var að fjalla einhliða um í þætti Íslands í dag en hefur verið frestað að sinni.

Ólafur Hand var dæmdur sekur 2018 vegna kyrkingartaks og brots á barnaverndarlögum, þar sem líkamsárás gegn barnsmóður Ólafs var framin að barni þeirra ásjáandi. 

Ólafur hefur áfrýjað dómnum til Landsréttar og málið er nú í áfrýjunarferli. Þrátt fyrir að málið sé statt á svo viðkvæmum stað gefur Kolbrún Jónsdóttir eiginkona Ólafs út fría hljóðbók sem öllum er aðgengileg. Þungamiðja bókarinnar eru atburðirnir sem gerðust 2016 út frá hennar sjónarhorni. Af því tilefni endurtekur Stöð 2 gerð drottningarviðtals, nú við eiginkonu Ólafs sem átti að birtast 24. febrúar s.l.

Þrátt fyrir að sýningu þess hafi verið frestað var tilgangurinn enn og aftur að birta einhliða frásögn Kolbrúnar Jónsdóttur, augljóslega til að hafa áhrif á lögmæt yfirvöld í landinu, með PR aðgerðum sem eingöngu eru á færi sterkefnaðs fólks.

Enn og aftur ætlaði Stöð 2 að birta viðtal án þess að virða aðra aðila málsins viðlits og þeir fréttu eingöngu af í gegnum auglýsingu á Facebook-síðu þáttarins Ísland í dag. 

Enn og aftur fær saga þeirra hjóna gagnrýnislausan hljómgrunn þrátt fyrir að þeirra hlið hafi verið hafnað af öllum rannsakendum málsins. 

Að fjölmiðill, með sitt vald, taki jafn skýra afstöðu í jafn viðkvæmu máli er einsdæmi. Stöð 2 veitir hjónunum sérmeðferð sem varla nokkurt annað sakað fólk hefur áður fengið. 

Með framgöngu sinni hefur Stöð 2 látið nota sig sem málsvarnartæki og ímyndasmið einstaklinga sem enga ábyrgð vilja axla á gjörðum og sem lögregla, ríkissaksóknari og Héraðsdómur Reykjavíkur hefur komist að niðurstöðu um að hafi framið alvarlegt saknæmt athæfi og brot gegn barni.

Skuld Stöðvar 2 við sannleikann og réttlætið er mikil, ekki síst gagnvart barninu sem er hið eiginlega fórnarlamb. Ekkert af því sem Stöð 2 hefur borið fram til þessa átti neitt erindi í fjölmiðla. Athygli hefur vakið að barnsmóðirin í málinu hefur engan þátt tekið í að fjölmiðlavæða málið heldur lagt allt sitt undir í að vernda barnið fyrir óvægnu áreiti sem óhjákvæmilega hefur fylgt bæði því ofbeldi sem móðir þess var beitt að því ásjáandi og þeirri opinberu einhliða umfjöllun sem hjónin hafa markvisst beitt sér fyrir. 

Í Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna sem hefur verið lögfestur á Íslandi segir m.a að „eigi megi láta barn sæta gerræðislegum og ólögmætum afskiptum af einkalífi þess, fjölskyldu, heimili eða bréfum, né ólögmætri árás á sæmd þess að mannorð“. Stöð 2 hefur með fulltingi hjónanna brotið gegn grundvallarreglum Barnasáttmálans, ekki bara einu sinni, heldur ætlar sér að halda því áfram.

Fjölmiðlaherferð Ólafs Hand og Kolbrúnar Jónsdóttur á samfélagsmiðlum, sjónvarpi, útvarpi og blöðum hefur frá byrjun verið óvægin, meiðandi og skaðleg fyrir barnið – sem þau ættu þó helst að vernda. Í bók Kolbrúnar Jónsdóttur „Ákærð“ er reynt að sannfæra samfélagið um að barnið ljúgi um atburði sem það var vitni af. Markmiðið er að afneita með öllu að barnið viti sjálft hvernig og hversu ógnvænlega að öryggi þess var vegið. Friðhelgi einkalífs barnsins hefur verið alvarlega rofin frá því að fjölmiðlaherferðin hófst 2017 og enn halda sömu aðilar áfram með ásókn (ofsólnum?) í frétt. Í bókinni er þess jafnframt getið hversu ósanngjarnt er að Ólafur Hand borgi tvöfalt meðlag í ljósi þess hversu mikið þau eru með barnið. Er það algjörlega á skjön við tálmunarfrásagnir Ólafs Hand sem hann hefur ítrekað haldið fram.

Nú er mál að linni. Stöð 2 og öllum fjölmiðlum ber að virða leiðbeiningareglur Umboðsmanns barna og fleiri samtaka sem láta sig heill barna varða. Þessum leiðbeiningum eru ætlað að tryggja vandaða umfjöllun um börn og virðingu fyrir einkalífi þeirra. Hneykslið sem drottningarviðtal Stöðvar 2 við Ólaf Hand var eitt af því sem leiddi til að þessar reglur voru gefnar út. 

Stöð 2 ætlar með framgöngu sinni enn og aftur að óvirða þessar reglur og bæta um betur með því að óvirða einnig siðareglur eigin fréttastöðvar. Er það gert í þágu málstaðar föður sem dæmdur er í skilorðsbundið fangelsi og brot á barnaverndarlögum. 

Rannsóknaraðilar málsins; lögregla, ríkissaksóknari og Héraðsdómur Reykjavíkur hafa samkvæmt landslögum látið verkin tala og ekki brugðist barninu. Ólafur Hand og Kolbrún Jónsdóttir hafa á öllum stigum sakamálsins fengið tækifæri til að verja sig með sinni sögu og rökum og gengið lengra með einhliða frásögnum í fjölmiðlum af málinu. Það er í dómssal sem málflutningur þeirra hefur alla tíð átt heima, ekki á sjónvarpskjá landsmanna með fréttamenn í hlutverki klappstýra. 

Verndum börn! Hættu Stöð 2!

Stuðningshópur ólögráða barns

Kristrún Heimisdóttir
Dögg Pálsdóttir
Anna Bentína Hermansen
Vigdís Grímsdóttir
María Guðmundsdóttir
Filip Woolford
Elfa Kristín Jónsdóttir
Sigurlaug Lára Ingimundardóttir
Ása Lind Finnbogadóttir
Hildur Björk Hörpudóttir
Steinunn Hákonardóttir
Margrét Baldursdóttir
Oddrún Ólafsdóttir
Erla Einarsdóttir
Hildur Guðbjörnsdóttir
Arna Crowley Rúnars
Helga Dís Ísfold Álfheiðardóttir Sigurðardóttir
Harpa Sif Margrétar Eyjólfsdóttir
Margrét Perla Kolka Leifsdóttir
Agnes Bára
Þórhildur Löve
Eva Dögg Jóhannsdóttir
Anna Soffía Víkingsdóttir
Kristín Erla Kristjánsdóttir
Helga Rósa Atladóttir
Júlía Garðarsdóttir
Hafdís Ástþórsdóttir
Sigríður Ásta Árnadóttir
Inga Rósa Vatnsdal
Elísabet Ýr Atladóttir
Stefanía Hrund Guðmundsdóttir
Hrafnhildur Snæbjörnsdóttir
Sólrún Gunnarsdóttir
Sandra Rut Skúladóttir
Gerður Ólafsdóttir
Katrín Harðardóttir
Steinunn Diljá Högnadóttir
Sigrún Sif Jóelsdóttir
Katrín Ómarsdóttir
Ragna Björk Ragnarsdóttir
Elísabet María Guðmundsdóttir Valdested
Ragnheiður Inga Sigurgeirsdóttir
Vibeka Svala Kristinsdóttir
Ástrós Anna
Ninna Karla Katrínardóttir
Inga María Vilhjálmsdóttir
Eija Jansdotter
Bryndís Inga Pálsdóttir
Þórdís Anna
Lilja Dröfn Dagbjartsdóttir
Kolbrún Dögg Arnardóttir
Guðrún Jónsdóttir
Olga Ólafsdóttir
Birgitta Sigurðardóttir
Marta Brancaccia
Fríða Bragadóttir
Helga Hrönn Norðfjörð Þórðardóttir
Fríða Björnsdóttir
Anna Sigríður Jónsdóttir
Hrafnhildur Alfreðsdóttir
Kristín Johansen
Rakel Jónsdóttir
Kartín Ólafsdóttir
Gabríella Bryndís Ernudóttir
Ragnheiður S. Árnadóttir
Hrafnhildur Hauksdóttir
Halldóra Magný Baldursdóttir
Kristín I. Pálsdóttir
Linda Björk Einarsdóttir
Fjóla Heiðdal
Heiða Sigurðardóttir
Freydís Dögg Steindórsdóttir
Guðrún Línberg Guðjónsdóttir
Ingibjörg Eyfjörð Hólm
Elsa Hrönn
Vigdís Þórmóðsdóttir
Hjördís Líney Aðalsteinsdóttir
María Hjálmtýsdóttir
María Björk Helgadóttir
Sigríður Didda Aradóttir
Helga Bjarnadóttir
Sigríður Árnadóttir
Anna Katrín Snorradóttir



Athugið. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Vísir hvetur lesendur til að halda sig við málefnalega umræðu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi eða ósæmilegar athugasemdir og ummæli þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni.

Skoðun

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.