Þingmanni blöskrar „sumargjöfin“ til Samherjabarnanna

Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar og formaður atvinnuveganefndar, segir að koma verði í veg fyrir að milljarðar króna sem byggist á auðlindum þjóðarinnar renni á milli kynslóða hjá stórum útgerðarfélögum. Nýlegt framsal eigenda Samherja á eignarhlut sínum í sjávarútvegsfyrirtækinu endurspegli galla á kvótakerfinu.

Lilja Rafney kvað sér hljóðs undir liðnum Störf þingsins á Alþingi í dag og ræddi tíðindi föstudagsins þegar tilkynnt var að fjórir aðaleigendur útgerðarfyrirtækisins, þar af forstjórinn Þorsteinn Már Baldvinsson, hefðu framselt hlutabréfaeign sína í fyrirtækinu til barna sinna. Fyrir breytingarnar fóru eigendurnir samanlagt með 86,5% hlutafjár í Samherja en hlutur þeirra er 2,0% eftir breytingarnar.

„Sumargjafir eru góður og þjóðlegur siður, að gefa börnunm sínum sumargjafir en sumargjafir Samherjaeigenda til barnanna sinna eru kannski í stærri kantinum,“ sagði Lilja Rafney.

„Þær nema nema tugum milljarða króna í tilfærslu frá eigendum Samherja til afkomenda sinna. Þetta endurspeglar stórgallað kvótakerfi með óheftu framsali og samþjöppun til stórra fjármagnseigenda. Fjármagnið stýrir að stórum hluta hverjir nýta sjávarauðlindina, hvar hún er nýtt og hvar arðurinn af auðlindinni lendir.“

Umræddir aðaleigendur eru auk Þorsteins þau Helga Steinunn Guðmundsdóttir, Kristján Vilhelmsson og Kolbrún Ingólfsdóttir.

Stærstu hluthafar verða nú börn Þorsteins og Helgu, þau Baldvin Þorsteinsson og Katla Þorsteinsdóttir, sem munu fara samanlagt með um 43,0% hlut í Samherja, og svo börn Kristjáns og Kolbrúnar - þau Dagný Linda Kristjánsdóttir, Halldór Örn Kristjánsson, Kristján Bjarni Kristjánsson og Katrín Kristjánsdóttir sem munu fara samanlagt með um 41,5% hlutafjár.

„Það hefur orðið gífurlegur samþjöppun í greininni á þessum þrjátíu árum frá því að óhefta framsalið var sett á. fjármagnseigendur hlutabréfa í stórum útgerðarfélögum eru í engum tengslum við hagsmuni þjóðarinnar eða íbúa sjávarbyggðanna sem hafa margoft þurft að blæða fyrir þegar lifibrauð þeirra og afkoma fer á einni nóttu,“ segir Lilja Rafney.

Þetta geti varla talist ásættanlegt við stjórn á sameiginlegri auðlind okkar.

„Þegar óhefta framsalið var sett á með lögum 1990 þá var það gert með hagræðingarkröfu ða leiðarljósi. Að lögmál markaðarins myndu auka hagkvæmni veiðanna. En frá þeim tíma hafa allir þessir gallar komið í ljós og Komið í veg fyrir eðlilega þróun í sjávarbyggðum landsins,“ sagði þingkonan.

Græðgi, brask og miklir fjármunir hafi runnið frá greininni í óskylda starfsemi.

„Það er hægt að stýra auðlindinni með öðrum hætti. Með nýtingarsamningum og endurúthlutunum og koma auðlindaákvæði í stjórnarskrá. Það verður að koma í veg fyrir að svona miklir fjármunir af sameiginlegum auðlindum okkar renni á milli kynslóða sem byggjast á sameign þjóðarinnar.“