Lit­rík fjöl­skyldu­saga í mörgum lögum

BÆKUR



Svínshöfuð

Bergþóra Snæbjörnsdóttir

Útgefandi: Benedikt

Fjöldi síðna: 240

Skáldsagan Svínshöfuð segir átakanlega sögu fjölskyldu og teygir anga sína frá lítilli eyju í Breiðafirði til suðurhluta Kína. Um er að ræða fyrstu skáldsögu Bergþóru Snæbjörnsdóttur sem áður hefur gefið út ljóð og textasöfn og var ljóðabók hennar Flórída tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna.

Þrátt fyrir að sögusvið Svínshöfuðs teygi sig víða gerist meginhluti sögunnar  í Stykkishólmi. Söguhetjur verksins eru þrjár og tengjast fjölskylduböndum. Fyrstur er kynntur til leiks maður sem kallar sig því óvenjulega nafni Svínshöfuð.

Við upphaf verksins er Svínshöfuð einn og einangraður á grafarbakkanum, eiginkonan látin og sonurinn liggur á spítala í dái. Lesandinn fær óljósar vísbendingar um harmleik sem skók allan Stykkishólm áður en höfundur vindur sér í að lýsa æsku Svínshöfuðs á agnarsmárri eyju í Breiðafirði.

Í skrautlegum lýsingum á uppvexti Svínshöfuðs svífur ljúfsár fortíðarhyggja yfir vötnum þar sem lífsbaráttan er hörð en hamingjan er einföld. Svínshöfuð er yngstur í fjölskyldunni og ekki einfaldar það líf hans að fæðast gríðarstór, með snúinn fót og vera þar með olnbogabarnið í stórum systkinahópi.

Fjölskylduharmleikur rekur svo Svínshöfuð á meginlandið þar sem hann, nokkrum áratugum síðar, pantar sér eiginkonu í póstinum. Þannig fléttast líf mæðgina frá suðurhluta Kína inn í ískaldan hversdaginn í Stykkishólmi.

Svínshöfuð er uppbyggð í þremur þáttum og lesandi fær að kynnast hugarheimi þriggja persóna. Svínshöfuð tekur bróðurpart verksins og er kjarni sögunnar. Lesandi fær einnig að kynnast Helenu frænku hans, kvíðasjúklingi í úthverfi Reykjavíkur og að lokum stjúpsyni Svínshöfuðs og nafna. Með hverri frásögn af hjúpar Bergþóra ný lög í sögu fjölskyldunnar og afsannar fullyrðingar fyrri sögumanna þar til einungis hrár kjarninn er eftir.

Sögupersónurnar þrjár eru allar brotnar, breyskar og raunverulegar og vekja ótal tilfinningar með lesanda án þess að vera klisjukenndar. Bergþóra lagar stílbragð verksins að hverri sögupersónu fyrir sig svo texti verksins er allt í senn gróteskur, ljóðrænn, hrár og fallegur. Söguþráðurinn rennur listilega fram og aftur í tíma og rúmi og lesandi á auðvelt með að gleypa verkið í sig á einu bretti. Þrátt fyrir það er ekki annað hægt en að mæla með því að lesandi hægi á sér og njóti þess að smjatta á áhugaverðum sögupersónum og spennandi framvindu.

NIÐURSTAÐA: Afbragðsverk, spennandi framvinda og raunverulegar persónur.