Íslandspóstur varið milljörðum í rekstur á samkeppnismarkaði

Frá 2006 hefur Íslandspóstur (ÍSP) varið rúmlega 5,8 milljörðum króna í fjárfestingar í fasteignum, lóðum, áhöldum, tækjum og bifreiðum. Á móti hafa eignir fyrir rúmar 600 milljónir króna verið seldar. Nettófjárfesting á tímabilinu er því rúmir fimm milljarðar króna.

Þetta má lesa úr ársskýrslum ÍSP frá árinu 2006 til dagsins í dag. Tölurnar eru á verðlagi hvers árs fyrir sig. Séu síðustu tvö ár skoðuð, það er árin 2016 og 2017, má sjá að nettófjárfestingar tímabilsins nema rúmum milljarði króna. Við það bætast á þessu ári minnst 700 milljónir króna vegna stækkunar flutningamiðstöðvar fyrirtækisins að Stórhöfða. Langstærstan hluta fjárfestinga undanfarinna ára má rekja til nýrra tækja og bifreiða.

Á árunum 2005 og 2006 tók ÍSP ákvarðanir um að setja aukið púður í að stækka hlutdeild fyrirtækisins á almennum flutningamarkaði. Þá er fyrirtækið einnig í samkeppni þegar kemur að dreifingu auglýsingablaða, bæklinga og sölu á prentvörum og ýmiss konar smávöru.

Samtímis þessu er vert að minnast á að frá árinu 2014 hefur stöðugildum ÍSP fjölgað um tæplega níutíu, þar af um rúmlega fjörutíu milli áranna 2016 og 2017, og launakostnaður hækkað um 1,4 milljarða króna.

Nýverið fór ÍSP fram á 1,5 milljarða króna neyðarlán frá íslenska ríkinu til að koma í veg fyrir að fyrirtækið færi í þrot. Viðskiptabanki ÍSP hefur lokað á frekari skammtímalánveitingar. Í september var tilkynnt um að lána ætti ÍSP 500 milljónir vegna bágrar rekstrar­stöðu sem rekja mætti til samdráttar í tekjum af alþjónustu. Þá hefur einnig komið fram í máli ÍSP að hluta tapsins megi rekja til þess hve langan tíma það hefur tekið fyrir Póst- og fjarskiptastofnun (PFS) að taka ákvarðanir um gjaldskrárbreytingar.

Í ákvörðunum eftirlitsaðila er hins vegar bent á að slæma rekstrarstöðu ÍSP sé ekki aðallega að rekja til aukins kostnaðar við alþjónustu. Í athugasemdum PFS við skýrslu um rekstrarskilyrði ÍSP, frá árinu 2014, er meðal annars bent á að hundruð milljóna hafi tapast vegna lánveitinga til dótturfélaga ÍSP í samkeppnisrekstri. Fjallað var um tap ÍSP vegna prentsmiðjunnar Samskipta og ePósts, dótturfélaga ÍSP, í Fréttablaðinu á laugardag.

„Starfsemi sem fellur undir samkeppni er um sextíu prósent af starfsemi félagsins eða sem nemur veltu upp á um 3,9 milljarða á ári, auk fjárfestinga sem nema milljörðum króna sem bundnar eru í viðkomandi verkefni. Þessi hluti starfsemi ÍSP lítur ekki gjaldskráreftirliti PFS [...]. Lítið sem ekkert er þó fjallað um áhrif samkeppnisrekstar í heild á rekstur og efnahag félagsins,“ segir enn fremur í athugasemdum PFS. Þá er á það bent að PFS hefur að meðaltali tekið þrettán virka daga að taka ákvörðun um gjaldskrá innan einkaréttar eftir að nauðsynleg gögn hafa borist frá ÍSP.