Hvað fáum við með veikari ferðaþjónustu?

Ríkisstjórnin lítur á vöxt ferðaþjónustunnar sem vandamál. En í stað þess að hefja samtal við greinina um hvernig megi bregðast við er leitað í vitlausustu lausnina. Það á að veikja ferðaþjónustuna, hefta uppbyggingu, koma í veg fyrir fjölgun ferðamanna og skattleggja sig frá vandamálinu með 20 milljarða króna auknum álögum.

Með því að fara með alla ferðaþjónustu á Íslandi upp í efra þrep virðisaukaskattsins er þessi atvinnugrein líklega komin með hæstu skatta í heimi. Skattprósentan hjá Dönum er örlítið hærri, en þeir veita erlendum aðilum umfangsmikla skattafslætti. Engin greining hefur verið gerð í fjármálaráðuneytinu á áhrifum þessarar skattahækkunar á umsvifamestu atvinnugrein landsins. Ljóst má vera að hún mun veikja hana til muna. Er ríkisstjórnin virkilega að leita eftir því?

Ferðaþjónusta hefur aukið hagsæld

Fyrir aðila sem hefur starfað í ferðaþjónustu í 15 ár er sorglegt að upplifa þekkingarleysi ráðamanna á greininni og þjóðhagslegu mikilvægi hennar. Fullyrðingar ráðandi aðila í þjóðfélaginu um að greinin þurfi að fara að skila til baka til samfélagsins í samræmi við aðrar atvinnugreinar, eru byggðar á röngum forsendum.

•    Ferðaþjónustan er eina útflutningsgreinin sem skilar ríkissjóði virðisaukaskatti. Aðrar útflutningsgreinar, þar á meðal sjávarútvegur og stóriðja, eru á fullri undanþágu frá virðisaukaskatti og fá endurgreiddan allan virðisauka af aðföngum og skila því neikvæðum virðisauka til samfélagsins.

•    Ferðaþjónustan mun skila á bilinu 80-90 milljarða króna árið 2017 til ríkissjóðs. Til viðbótar við þessa upphæð eru umtalsverðar óbeinar skattgreiðslur sem koma til vegna innflæðis gjaldeyris, fjárfestinga og aðkeyptrar þjónustu greinarinnar.

•    Ferðaþjónustan bjargaði landinu út úr alvarlegri efnahagslægð, skapaði grunn að hagvexti síðustu ára og kom okkur í þá stöðu að hér á landi er ein mesta hagsæld í heiminum.

•    Með auknum gjaldeyristekjum sem greinin skapar hafa stjórnvöld getað lækkað skuldir ríkissjóðs og aflétt gjaldeyrishöftum. Með innflæði gjaldeyris hefur greinin stuðlað að styrkingu íslensku krónunnar sem hefur þá haldið aftur af verðbólgu. Með styrkingu krónunnar hafa launahækkanir síðustu ára skilað sér í vasa launamanna en ekki brunnið á báli verðbólgu.

•    Þökk sé nýjum störfum sem greinin hefur skapað innan og utan greinarinnar um land allt, er atvinnuleysi hér á landi í lágmarki og íbúum fjölgar á landsbyggðinni eftir áratuga hnignun og samdrátt.

Tekjur ferðaþjónustu dragast saman

Þó svo ferðamönnum sé enn að fjölga, þá hafa tekjur verið að dragast saman í íslenskum krónum undanfarin misseri vegna minnkandi sölu ferða til Breta, Frakka og Þjóðverja. Neysluhegðun ferðamanna er að breytast. Þeir dvelja skemur og eyða færri krónum hér á landi. Vegna gengisstyrkingar, aukinna skatta á greinina síðustu árin, vaxtakostnaðar og launahækkana er Ísland líklega orðið dýrasta land í heimi heim að sækja. Það er um 50% ódýrara að ferðast um Skotland og 40% ódýrara að ferðast um Noreg. Rekstrarumhverfi greinarinnar er orðið verulega krefjandi og það sem ég hef kallað góðæri fyrir alla er búið. Nú þegar er þörf á hagræðingu í greininni og fyrirtækjum mun fækka.

Er þetta það sem við viljum?

Þannig að ég spyr: Er raunverulega þörf á því að stíga fast á bremsuna í þessu óvissa rekstrarumhverfi? Erum við sem samfélag til í að taka þá áhættu sem fylgir þessari miklu skattahækkun? Er það vilji okkar að bregða fæti fyrir öll þau stóru og smáu fyrirtæki sem hafa byggt upp ferðaþjónustu og skapað mikil verðmæti fyrir íslenskt samfélag?

Veik ferðaþjónusta þýðir veikari króna; veikari króna þýðir meiri verðbólga; meiri verðbólga þýðir lægri ráðstöfunartekjur heimila og hækkun skulda.