Búa sig undir frekari styrkingu krónunnar

Ákvörðun Seðlabankans um að hætta reglulegum gjaldeyriskaupum gæti haft talsverð áhrif til styrkingar gengi krónunnar.

Ef bankinn ætlar sér að draga enn frekar úr öllum inngripum með sama móti og verið hefur þá munu áhrifin koma fram í frekari styrkingu krónunnar, þetta er mat Ásdísar Kristjánsdóttir, forstöðumanns efnahagssviðs Samtaka atvinnulífsins.

Krónan hefur styrkst hressilega gagnvart öðrum gjaldmiðlum á þessu ári. Sé litið til miðgengi dollara má sjá að gengið hefur lækkað um 11,51 prósent á síðustu 3 mánuðum og er gengið nú um 100. Svipaða sögu er að segja um evruna sem hefur veikst um 6,81 prósent á tímabilinu og er nú gengið um 112.

Seðlabankinn tilkynnti á fimmtudaginn að umfangsmiklum gjaldeyriskaupum bankans verður hætt frá og með þessari viku. Seðlabankinn muni þó eftir sem áður beita inngripum á gjaldeyrismarkaði í samræmi við yfirlýsingar peningastefnunefndar.

Ef þessi ákvörðun leiðir til þess að krónan haldi áfram að styrkjast verulega gæti gengi dollara farið talsvert undir hundrað krónur og gengi evru sömuleiðis veikst.

„Seðlabankinn er búinn að leika lykilhlutverk á gjaldeyrismarkaði, nánast sá eini sem hefur verið að koma til móts við það innflæði sem hefur verið. Ef hann ætlar að breyta um takt og draga úr inngripum þá mun það leiða til þess að krónan styrkist að öðru óbreyttu," segir Ásdís.

Ef þetta gengur eftir mun innflutningsverð lækka áfram sem mun skila sér í lægra verði til neytenda. „Frekari gengisstyrking hefur hins vegar þau áhrif að samkeppnisstaða þjóðarbúsins versnar enn frekar. Krónan hefur verið í samfleytum styrkingafasa undanfarin ár og það gerir rekstur íslenskra fyrirtækja sem eru í erlendri samkeppni erfiðara um vik. Enn erum við hins vegar ekki að sjá merki þess efnis að krónan sé of sterk vegna þess að við erum enn að skila töluverðum viðskiptaafgangi," segir Ásdís.

Hún bendir þó á að ef komi bakslag í hagkerfið erum við í gjörbreyttu umhverfi en þegar það gerðist síðast. „Við höfum nýtt uppsveifluna til að búa í haginn, greitt niður skuldir og nú er svo komið að sparnaður þjóðarbúsins er sá mesti í 50 ár. Við erum því í allt annarri stöðu en við vorum í árið 2008."

„Seðlabankinn er svolítið að segja að gengið verði að vera sterkara," segir Almar Guðmundsson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins. „Um leið og við skiljum hlutverk Seðlabankans þá er hagstjórnin að hafa meiri slæm langtíma áhrif en menn virðast átta sig á."

„Við erum að sjá flótta og ákvörðunartöku innan fyrirtækja sem leiðir til þess að ef þau geta setja þau starfsemi annað, oftast er það að hluta samt ekki öll starfsemin. Við getum verið að missa mjög öflug útflutningsdrifin fyrirtæki úr landi og það er rosalega tímafrekt og kostnaðarsamt að fá þau til baka. Hagstjórnarlega fyrir Ísland er þetta vandamál því þetta getur leitt það af sér að okkar atvinnulíf og útftluningur verði fábrotin," segir hann.

Valdimar Ármann, forstjóri GAMMA, telur að heilt yfir litið mun ákvörðun Seðlabankans ekki endilega hafa mikil áhrif á gengi krónunnar. „Ef krónan fer að styrkjast það sem þeir telja óhóflega eða sveiflast of mikið, þá munu þeir eftir sem áður grípa inn í krónuna. Þeir eru ekki hættir afskiptum sínum af þróun krónunnar."