Skipaflutningar mun minni um norðurslóðir en spáð var

Annað árið í röð hafa skipaflutningar norðausturleiðina um Íshafið hrapað, og reyndust í fyrra aðeins þrjú prósent af því sem þeir voru fyrir tveimur árum. Þetta gengur þvert á allar spár. 

Það hefur verið talað um norðurslóðasiglingar sem eitt af tækifærunum sem fylgja myndu bráðnun íshellunnar. Í stað þess að fara um Súezskurðinn gætu skipafélög stytt siglingatímann milli Evrópu og Austur-Asíu um fjórðung með því að sigla norðausturleiðina meðfram ströndum Rússlands.

Íslendingar sáu áhuga stórvelda birtast meðal annars með siglingu kínverska ísbrjótsins Snædrekans beint frá Kína til Íslands þessa leið og áhuga erlendra fyrirtækja birtast með rannsóknarfjármunum til þjónustuhafnar við Langanes. Tölur bentu raunar til þess fyrir þremur árum að alþjóðlegir skipaflutningar um norðausturleiðina færu hraðvaxandi en árið 2013 nam fraktin 1.176 þúsund tonnum.

Árið 2014 gerðist hið óvænta, fraktin féll niður í 274 þúsund tonn, og hrunið varð svo enn meira í fyrra, aðeins 39.500 tonn, þar af 1.800 tonn af íslensku hvalkjöti, sem reyndist fimm prósent flutninganna árið 2015.

Viðskiptabann og versnandi samskipti Rússlands og vesturlanda vegna Úkraínu voru talin eiga þátt í samdrættinum enda liggur norðausturleiðin um efnahagslögsögu Rússa og skipin eru háð þjónustu frá kjarnorkuknúnum ísbrjótum þeirra.

En málið er þó talið flóknara. Skipafélög telja óvissu um öryggi og siglingar um íshafið séu lítt kræsilegar með takmarkaðri björgunarþjónustu og lélegu netsambandi. Þá verði að gera ráð fyrir illviðri og rekís sem kalli á dýrari skip. 

Stærsta skýring gæti þó legið í verðhruni á olíu. Þegar olían er svo ódýr sem nú hefur hvatinn minnkað til að ná fram sparnaði í siglingatíma, sem að auki gæti kostað skipafélög fjárfestingar í nýjum skipum.