Framleiðslan ekki meiri síðan 1988

Árið 2015 framleiddu íslenskir sauðfjárbændur 10.185 tonn af lambakjöti en bændur hafa ekki framleitt svo mikið síðan árið 1988. Á sama tíma hefur neysla á lambakjöti á hvern Íslending dregist saman úr 33,2 kílóum á hvert mannsbarn á ári í 19,5 kíló.

Björn Víkingur Björnsson, framkvæmdastjóri Fjallalambs á Kópaskeri, sagði offramleiðslu eiga sér stað á Íslandi í lambakjöti og að greitt væri með útflutningi lambakjöts. 

Svavar Halldórsson, framkvæmdastjóri Landssamtaka sauðfjárbænda (LS), segir það ekki rétt að framleiðslan sé of mikil og að í raun hafi fé hér á landi fækkað undanfarið. „Hér á landi er ekki framleitt of mikið af lambakjöti á hverju ári. Það sést glögglega á þeirri staðreynd að við sitjum ekki uppi með lambakjöt á milli sláturtíða,“ segir Svavar.

Í skýrslu Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri um markmið og forsendur sauðfjárræktarsamninganna kemur fram að einfaldar gripagreiðslur myndu líklega fjölga fé á landinu og að framleiðsla myndi aukast. Að mati LS er það órökstudd fullyrðing.

„Engin haldbær rök hníga að því að þær kerfisbreytingar sem í nýja samningnum felast leiði til fjölgunar fjár. Framleiðsla á lambakjöti hefur verið frjáls og án kvóta í rúm 20 ár en fé fækkað. Ótti við offramleiðslu eða aukið beitarálag er beinlínis órökréttur og ástæðulaus miðað við efni nýja samningsins,“ segir í umsögn LS.

Þórólfur Matthíasson, prófessor í hagfræði, segir það hins vegar staðreynd að of mikið sé framleitt af lambakjöti hér á landi og að lögmál um framboð og eftirspurn sé ekki haft í huga. Bændur krefjast hærra verðs fyrir afurðir sínar en á móti kemur að neytendur eru ekki tilbúnir að greiða hærra verð fyrir það kjöt. 

„Við sjáum það alls staðar í kringum okkur að hvíta kjötið er að taka yfir og er íslenskur markaður engin undantekning. Bæði er ræktunin auðveldari og hraðari og við það verður til ódýrara kjöt. Að mínu viti væri hægt að framleiða mun minna af lambakjöti en nú er,“ segir Þórólfur. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu.