Endurskoðun er mikilvæg fyrir bændur

Fyrir rúmri viku samþykkti Alþingi lög er varða framkvæmd búvörusamninga. Málið fékk mikla umfjöllun í þinginu á þeim fimm mánuðum sem það var þar til umfjöllunar og tók nokkrum breytingum. Sú viðamesta var án efa ákvæði um að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra skuli fyrir 18. október næstkomandi skipa formlegan samráðshóp um endurskoðun búvörusamninganna þar sem aðkoma afurðastöðva, atvinnulífs, bænda, launþega og neytenda skuli tryggð. Með þessu víðtæka samráði er markmiðið að skapa sátt um framtíðarsýn fyrir íslenskan landbúnað.

Lögin gera ráð fyrir að bændur muni greiða atkvæði um endanlegan samning að lokinni endurskoðun og svo þarf Alþingi að fjalla um og samþykkja þær lagabreytingar sem endurskoðaðir eða nýir samningar kalla á. Byggir það á þeirri almennu reglu að til þess að samningur taki gildi þá þurfi hann hljóta samþykki allra samningsaðila. Þetta hefur fengið marga sem tekið hafa þátt í umræðunni um búvörusamningana til að gera því skóna að bændur geti með einhverjum hætti komið í veg fyrir endurskoðun og þannig sé ekki um virka endurskoðun að ræða. Hefur jafnvel verið ýjað að því að það sé hagur bænda að koma í veg fyrir þessa endurskoðun. Ekkert er fjær sanni.

Í nýsamþykktum lögum er kveðið á um að allir fjórir samningarnir skuli endurskoðaðir árið 2019. Endurskoðunarákvæði laganna byggir á endurskoðunarákvæðum sem eru til staðar í öllum samningunum fjórum og kveður á um að endurskoðun þeirra skuli fara fram árin 2019 og 2023. Þessa samninga hafa bændur samþykkt í atkvæðagreiðslu. Vilji bænda til endurskoðunar hefur því alltaf legið fyrir.

Það er mjög mikilvægt fyrir bændur að endurskoðun samninganna fari fram. Bæði eru ákvæði í samningunum sem eðlilegt er að endurmeta og síðan eru það hreinir og klárir hagsmunir allra málsaðila, ekki síst bænda, að sátt náist um íslenskan landbúnað. Þess vegna fögnuðu Bændasamtök Íslands því víðtæka samráði sem meirihluti atvinnuveganefndar lagði til og ráðist verður í á næstu þremur árum. Bændur munu ganga til þeirrar vinnu með opnum hug og ríkan vilja til sáttar.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu