Fékk ekki leyfi siðanefndar fyrir aðgerðinni á Andemariam

Skurðlæknirinn sem framkvæmdi aðgerðina á Erítreumanninum Andemariam Beyene, sem þá bjó á Íslandi, er til rannsóknar hjá sænska heilbrigðiseftirlitinu fyrir að hafa ekki fengið leyfi siðanefndar fyrir þremur aðgerðum sínum, meðal annars þeirri sem Andemariam gekkst undir. Hann er einnig sagður hafa sagt rangt frá um það hvernig aðgerðin heppnaðist í alþjóðlegu læknariti.

Lést þrátt fyrir sögulega aðgerð

Fréttastofa STV í Svíþjóð sagði í dag frá því að engin gögn séu til hjá sænskum heilbrigðisyfirvöldum um að læknirinn Paolo Macchiarini hafi leitað leyfis hjá siðanefnd fyrir rannsóknum á Karólínska sjúkrahúsinu síðastliðin sex ár, hvað þá fengið slík leyfi. Á árunum 2011 og 2012 framkvæmdi Macchiarini hins vegar þrjár gervibarkaígræðslur á sjúkrahúsinu sem hann skrifaði svo um í fræðilegri ritgerð sem birtist í læknaritinu The Lancet.

Fyrsta barkaígræðslan sem Macchiarini framkvæmdi, og raunar sú fyrsta sinnar tegundar í heiminum, var á Erítreumanninum Andemariam Beyene, sem fluttist til Íslands árið 2009 til að afla sér menntunar í að virkja jarðhita. Hann greindist með krabbamein í barka stuttu eftir komuna til Íslands og hlaut hér læknismeðferð. Hann gekkst svo undir aðgerð hjá Macchiarini í Svíþjóð árið 2011 sem vakti heimsathygli, en þar var græddur í hann plastbarki sem búinn hafði verið til á rannsóknarstofu en innsíaður með stofnfrumum hans sjálfs.

Þetta dugði þó ekki til að sigrast á veikindum Andemariam sem lést í fyrra á Karólínska sjúkrahúsinu. Af þeim þremur sjúklingum sem Macchiarini á að hafa framkvæmt aðgerð á án leyfis eru tveir nú látnir, Andemariam og bandarískur karlmaður.

Kærður af samstarfsmönnum sínum

New York Times greindi frá því fyrir áramót að fjórir læknar sem aðstoðað höfðu Macchiarini með aðgerðirnar höfðu kært hann til Karólínska sjúkrahúsins vegna þess að ekkert benti til þess að leyfi hefði fengist fyrir aðgerðunum hjá siðanefnd. Þeir gerðu meðal annars einnig athugasemdir við það að í greininni í The Lancet sé fullyrt að ekkert hafi komið upp á í bataferli Andemariam fimm mánuðum eftir aðgerðina. 

Sjá einnig: Sér fram á fleiri ígræðslur á manngerðum líffærum

Hið rétta sé að áður en greinin var birt hafi þurft að koma fyrir stoðneti í plastbarkanum og Macchiarini hafi átt að vita af því. RÚV greindi frá því á sínum tíma að Tómas Guðbjartsson, skurðlæknir hjá Landspítalanum sem tók þátt í aðgerðinni á  Andemariam, væri ekki meðal þeirra sem kærðu Macchiarini.

Heldur fram sakleysi sínu

Í frétt STV kemur fram að læknar í Svíþjóð þurfa leyfi siðanefndar heilbrigðiseftirlitsins fyrir öllum nýjum rannsóknum á fólki. Þetta er líka oftast skilyrði fyrir því að niðurstöður rannsókna séu birtar í fræðilegum ritum og í greininni í The Lancet stendur að ígræðslan á Andemariam hafi verið samþykkt af siðanefndinni. Það var þó ekki gert og segir Eva Lind Sheet, formaður siðanefndarinnar, í samtali við STV að það sé mjög leitt að það hafi ekki verið óskað eftir leyfi fyrir þessum aðgerðum.

Í frétt New York Times frá því í nóvember harðneitar Macchiarini því að hafa farið á bak við siðareglur og segist handviss um að rannsókn á málinu muni leiða í ljós sakleysi hans. Talsmenn Karólínska sjúkrahússins segja í skriflegu svari til STV að ekki hafi verið litið svo á að leyfi siðanefndar þyrfti fyrir þessum aðgerðum, þar sem um neyðartilfelli væri að ræða og ekki litið á þær sem rannsóknir á fólki.