20 milljón máltíðir úr íslenskum mat snæddar daglega

Mikilvægt er að auka samstarf meðal matvælafyrirtækja sem stunda útflutning á íslenskum vörum. „Markmið er alltaf það sama, að auka verðmæti útflutnings og vera með gæðavöru,“ sagði Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, á fundi Íslandsstofu á mánudaginn.

Á fundinum var kynnt könnun sem Íslandsstofa lét gera á stöðu útflutnings matvæla, helstu útflutningsmarkaði og helstu hindranir og áskoranir í útflutningi. Meðal þess sem kom fram var að almennt ríki bjartsýni meðal fyrirtækja sem stunda eða hafa áhuga á að stunda útflutning á matvælum. Gæði, ímynd landsins, hreinleiki og ferskleiki eru styrkleiki íslenskrar matvælaframleiðslu. Fjarlægð frá mörkuðum, hár sendingakostnaður og skortur á langtímamarkmiðum og skýrri sýn eru hins vegar takmarkanir þess.

Tuttugu milljón máltíðir úr íslenskum mat eru sneyddar daglega. „Við erum að framleiða um þrjátíu sinnum fleiri matareiningar en við neytum hérna heima. Ég ætla að staðhæfa að þetta sé heimsmet. Engin þjóð í heiminum framleiði meiri matvæli miðað við neyslu. Við höfum fulla ástæðu til að skilgreina okkur sem matvælaframleiðendur,” sagði Jón Ásbergsson, framkvæmdastjóri Íslandsstofu í opnunarávarpi sínu. Árið 2014 var útflutningar á matvælum frá Íslandi 44% af heildarverðmæti vöruútflutnings.

Rannsóknarvinna hófst í mars. Guðný Káradóttir, forstöðumaður matvælasviðs Íslandsstofu, og Bryndís Eiríksdóttir verkefnisstjóri kynntu niðurstöður könnunar og viðhorf aðila í matvælageiranum. Sjávarútvegurinn er lang rótgrónasta útflutningsgreinin og með langstærstan hlut útflutningsverðmæta, eða 93% árið 2014. „Það er samt vöxtur í öðrum matvælum og hefur þeim fjölgað úr 3% árið 2007 í 7% árið 2014,” sagði Bryndís í kynningu sinni. Hún benti á að ein stærsta hindrunin í útflutningi væri skortur á samvinnu og samstöðuleysis. Framleiðslugetan er einnig mun meiri en við nýtum okkur. Ræktanlegt land er talið um 600 þúsund hektarar, en nýting í dag er um 116 þúsund hektarar. Einnig er hægt að auka laxeldi til muna.

Framleiðslugetan er þó takmörkuð að því leyti að það er ekki hægt að „brauðfæða allan heiminn.“

Sindri Sigurgeirsson, formaður BÍ, sagði það mikilvægt að marka einbeitta stefnu í útflutningi. „Við getum ekki verið á öllum mörkuðum, það er hætt á að fólk sé að gera of lítið of dreift,“ sagði Sindri. Það var samhljóma álit viðmælenda í kortlagningunni að það er mikilvægt að tengja vörurnar við upprunalandið Ísland. Með samvinnu og samstöðu í markaðssetningu matvæla má ná meiri árangri.