Vara við ofhitnum hagkerfisins

Varað er við að ofhitnum hagkerfisins gæti átt sér stað á næstu tveimur árum í nýrri þjóðhagsspá Greiningardeildar Íslandsbanka fyrir árin 2015-2017.

„Hætta er á því að ofþensla myndist í hagkerfinu á spátímabilinu þar sem ójafnvægi skapast með of miklum vexti innlendrar eftirspurnar og launahækkunum umfram það sem innistæða er fyrir,“ segir í spánni.

Líklegt sé að það muni enda með sama hætti og áður í íslenskri hagsögu: Hagkerfið skreppi saman, gegni krónunnar lækki, atvinnuleysi aukist og kaupmáttur rýrni.

Þáttaskil fram undan í efnahagslífinu

Íslandsbanki segir þenslueinkenni þegar að verða sýnileg á vinnumarkaði og eignamarkaði og því séu fram undan er talsvert hröð hækkun launa og húsnæðisverðs.

Sjá einnig: Búst við 25 prósenta hækkun fasteignaverðs

„Þáttaskil eru að eiga sér stað í íslensku efnahagslífi. Eftir tímabil talsverðs slaka eru nú farin að sjást merki um spennu á vissum sviðum hagkerfisins,“ segir enn fremur í spánni.

Íslandsbanki býst við að hagvöxtur verði 4,3 prósent á þessu ári, 4,4 prósent á næsta ári og 2,5 prósent árið 2017. Hagvöxturinn verði einna helst drifinn áfram af vexti í innlendri eftirspurn.

Vinnuafl flutt inn

Íslandsbanki spáir einnig áframhaldandi vexti í útflutningi, sem megi að stórum hluta rekja til ferðaþjónustunnar en þó einnig til sjávarútvegs. Spáum við 7,7% vexti útflutnings vöru og þjónustu í ár, 3,8% á næsta ári og 3,1% árið 2017.

Vænta má að hratt dragi úr atvinnuleysi, það fari niður í 3,5% árið 2017 samanborið við 5,0% í fyrra.

Reikna með vaxtahækkunum Seðlabankans

Þá verði eftirspurn eftir vinnuafli að stórum hluta mætt með innflutningi á vinnuafli. „Mun þetta draga úr þenslu á vinnumarkaði og gera það að verkum að launaskrið verður minna en ella,“ segir í greiningunni.

Íslandsbanki býst við að verðbólga muni haldast nálægt verðbólgumarkmiði Seðlabankans á næstunni en aukast þegar líða tekur á spátímabilið og fara nokkuð yfir verðbólgumarkmið Seðlabankans. Verðbólga verður 3,7 prósent árið 2017 gangi spáin eftir. Líklegt sé að peningastefnunefnd Seðlabankans muni bregðast við þróuninni með frekari vaxtahækkunum.

Afnám hafta skapar óvissu

Þá er óvissa um hvaða áhrif losun fjármagnshafta mun hafa á efnahagslífið.

„Um er að ræða afar stóra framkvæmd þar sem áhrif á peningastærðir og raunhagkerfið eru alls ekki með öllu fyrirséð. Óvíst er þannig með hvaða hætti þær aðgerðir munu hafa áhrif á stöðugleika hagkerfisins til skemmri tíma litið þó að losun fjármagnshafta sé afar jákvætt skref fyrir íslenskt efnahagslíf og stór hluti af þeim þáttaskilum sem eru að eiga sér stað í hagkerfinu um þessar mundir,“ segir í spánni.

Staða fyrirtækja og heimila að batna

Þá er búist við að kaupmáttur ráðstöfunartekna heimilanna muni aukast áfram og eiginfjárstaða heimilanna muni batna með hækkun á eignaverði, þar með talið íbúðaverði og lækkun á skuldum heimilanna. „Reiknum við með því að hagur heimilanna muni halda áfram að vænkast á næstunni sem mun birtast í aukinni neyslu sem og fjárfestingum heimilanna. Spáum við 4,8% vexti einkaneyslu í ár, 5,2% á næsta ári og 2,8% 2017,“ segir í spánni.

Þá séu rekstrarskilyrði fyrirtækja að taka talsverðum breytingum. „Töluverður vöxtur er í innlendri eftirspurn en hagvöxtur í helstu viðskiptalöndunum hefur aftur á móti verið hægur.“