Högg á versta tíma

Frá því að jökulhlaupið eyðilagði brúna yfir Múlakvísl hefur tekist á ótrúlega stuttum tíma að gera nýja brú og þar með lágmarka tjón ferðaþjónustunnar á Suðausturlandi. Þetta er fagnaðarefni. Vegagerðin, lögregla, björgunarsveitir og aðrir sem hafa komið að verkinu hafa staðið sig með mikilli prýði en margir þeirra voru kallaðir heim úr fríum.

Hálf milljón ferðamanna kom til Íslands 2010. Gjaldeyristekjur ferðaþjónustunnar eru fimmtungur af heildargjaldeyristekjum þjóðarbúsins og er ferðaþjónustan orðin ein af undirstöðuatvinnugreinum þjóðarinnar. Þarna á bak við eru þúsundir einstaklinga sem eiga raunverulegra hagsmuna að gæta.

Vart hefur orðið í umræðunni við þau sjónarmið að ferðaþjónustan hafi gert of mikið úr tapi vegna rofs hringvegarins og gengið of hart fram í kröfum um aðgerðir til að tryggja samgöngur. Athuga verður að mikið var undir fyrir fyrirtæki á svæðinu enda sumarið háannatími í ferðaþjónustunni og júlí langstærsti mánuðurinn. Hver tapaður dagur hefur miklu meiri áhrif en ef slíkt gerðist um hávetur. Ferðaþjónustufyrirtæki vinna í haginn fyrir sumarið og er það mikið áfall ef sá tími nýtist ekki. Það var því ekki úr lausu lofti gripið að tjónið kynni að nema tugum eða hundruðum milljóna. Samkvæmt tölum frá Rannsóknarsetri Háskóla Íslands á Höfn í Hornafirði myndi 10% fækkun ferðamanna í júlí leiða til 100 milljóna tekjuskerðingar fyrir ferðaþjónustuaðila og önnur fyrirtæki í Hornafirði. Ferðaþjónustufyrirtæki eru flest smá í sniðum, oft einyrkjastarfsemi eða fyrirtæki með fáa starfsmenn. Rekstrartap vegna náttúruhamfara er allajafna ekki bætt, þar sem fyrirvarar eru gerðir við slíkt af hálfu tryggingarfélaga. Þarna er um að ræða raunverulegt fólk sem missir tekjur þegar það síst má við. Hvert umfang tapsins var á eftir að koma í ljós en við blasir að það var lífsspursmál fyrir fyrirtæki á svæðinu að brugðist yrði hratt við, eins og gert var.

Hringvegurinn er lífæð ferðaþjónustu á landsbyggðinni og gríðarlegt hagsmunamál að hann sé opinn. Það er aldrei hægt að fyrirbyggja náttúruhamfarir á borð við þær sem hafa riðið í ár og í fyrra, en mikilvægt að í slíkum tilfellum séu viðbrögðin fumlaus, allir vinni samhent að því að lágmarka skaðann og samhugur ríki um þá miklu hagsmuni sem um er að tefla.