Enginn tímarammi um afnám haftanna

Svein Harald Øygard seðlabankastjóri segist vonast til þess að búið verði að aflétta gjaldeyrishöftum af landinu að fullu eftir tvö til þrjú ár. Hann segist sjálfur ætla að gera hvað hann getur til að aðstæður skapist til þess. Þetta kom fram á blaðamannafundi í Seðlabankanum í gær þar sem áætlun um afnám haftanna var kynnt.

Áætlunin er afar lausleg og hvergi eru nefndar neinar sérstakar tímasetningar, ef frá er talin dagsetningin 1. nóvember, en fyrirhugað er að fyrsta hluta áætlunarinnar verði hrundið í framkvæmd í síðasta lagi þá.

Fyrsti hlutinn kveður á um afnám hafta á innstreymi erlends fjármagns, það er erlendar fjárfestingar hérlendis. Þá munu fjárfestar jafnframt geta farið með hagnað sinn úr landi. Ýmsar forsendur þurfa þó að vera fyrir hendi þegar þar að kemur, til dæmis þarf að vera búið að endurreisa bankana, greiða úr Icesave-deilunni, safna nægum gjaldeyrisvaraforða og koma á gengisstöðugleika.

Að því loknu tekur annar áfangi áætlunarinnar við, en í honum felst að afnema útstreymi erlends gjaldeyris í skrefum, fyrst af langtímaskuldabréfum og síðar af miðlungs- og skammtímabréfum. Í síðarnefnda flokkinn falla fjáreignir sem taldar eru miklar líkur á að verði fluttar úr landi, en það gæti grafið undan skilvirkni kerfisins, að því er segir í samantekt Seðlabankans.

Þá verður notkun íslensku krónunnar í alþjóðaviðskiptum háð takmörkunum þar til afnám haftanna kemst á lokastig.

Øygard áréttaði að stíga þyrfti varlega til jarðar við afnám haftanna og að afar mikilvægt væri að gefa ekki of afdráttarlausar yfirlýsingar. Til þess væri óvissan of mikil auk þess sem varast þyrfti að stofna stöðugleika krónunnar í hættu.

Á meðan þetta ferli stendur yfir verður eftirlit með því að höftin séu virt aukið, og hefur Seðlabankinn þegar látið Gjaldeyriseftirlitinu í té aukinn mannafla til þess. Aðspurður vildi Øygard ekki segja til um hvað hið aukna eftirlit kæmi til með að kosta.

Þá mun sérstakt eftirlit verða haft með tilteknum geirum, og jafnvel tilteknum einstaklingum og fyrirtækjum, sem sérstök hætta þykir á að fari á svig við reglurnar. Øygard vildi aðspurður ekki nefna atvinnugreinar eða sérstök félög í þessu samhengi.

stigur@frettabladid.is