Tíu þúsund gætu flúið land

Allt að tíu þúsund manns gætu flutt úr landi á næstu árum umfram þá sem flytjast til landsins vegna kreppunnar að mati Stefáns Ólafssonar, prófessors í félagsfræði við Háskóla Íslands. Þetta byggir hann á samanburði við fólksflutninga vegna efnahagsþrenginga á 10. áratugnum og spám um atvinnuleysi. Aukin skuldabyrði gæti orðið til þess að enn fleiri flyttu úr landi.

Stefán segir að þótt þetta væri vissulega blóðtaka fyrir íslenskt samfélag væri þetta ekki reiðarslag.

„Íslenskt samfélag myndi vel þola að missa um þrjú prósent af fólksfjöldanum. Ætli það megi ekki miða sársaukamörkin við fimm prósent af íbúafjöldanum [um 16 þúsund manns], þá færum við að finna nokkuð fyrir fólksflutningunum."

Í nýrri skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands um Icesave-skuldbindingarnar kemur fram að skuldabyrði landsmanna myndi þyngjast ef fólk flytti úr landi í stórum stíl. Trúlegt sé að margir Íslendingar flytji úr landi á næstu árum en erfitt sé að meta fjöldann fyrirfram.

Guðmundur Jónsson, prófessor í hagsögu, tekur undir viðvaranir Hagfræðistofnunar um fólksflótta og segir rétt að stjórnvöld hafi þær í huga. „Fólksflutningar þýða alla jafna að það dregur úr landsframleiðslu, það er yfirleitt beint samhengi þar á milli. Það gæti þó líka orðið framleiðsluaukning á hvern mann, til dæmis ef það fækkar í ofmönnuðum atvinnuvegum. Þess vegna er rétti samanburðurinn að líta á landsframleiðslu miðað við höfðatölu ef ætlunin er að kanna raunverulegar breytingar á lífskjörum."

Guðmundur segir tvö tímabil á lýðveldistímanum hafa verið erfið á Íslandi vegna fólksflutninga. Sex til sjö þúsund manns hafi flutt úr landi 1968 til 1970 eftir að síldveiðar hrundu og á fimmta þúsund manns hafi flutt á samdráttartímabili á 10. áratugarins. Reynsla þessara ára sýni að þótt að efnahagsástand batni taki það tíma að draga úr atvinnuleysi og stemma stigu við fólksflutningum. Að þessu verði stjórnvöld að huga á næstu misserum.- bs /