Ísland gefur innsýn í þá erfiðleika sem framundan eru í heiminum

Í aðdraganda alheimskreppunnar árið 2008 var Ísland kanarífuglinn í námunni, landið var leiðandi vísir þess vanmáttar sem margar þjóðir standa nú frammi fyrir. Nú þegar sum hagkerfi heimsins virðast vera að þokast í rétta átt bendir margt til þess að Ísland gefi aftur innsýn í þá erfiðleika sem framundan eru. Svona hefst grein sem Robert Wade skrifaði í Financial Times í gær.

Robert bendir sérstaklega á þrjá þætti máli sínu til stuðnings.

Í fyrsta lagi fengu íslenskir neytendur, sem áttu í erfiðleikum með að standa í skilum, frystingu á húsnæðis- og bílalánum fram til nóvember á þessu ári. Hann bendir á að 20% af lánunum séu í japönskum jenum og svissneskum frönkum sem hafi tvöfaldast í verði gagnvart krónunni. Auk þess nefnir hann verðtryggðu lánin sem hafi hækkað verulega á undanförnum árum og þá sérstaklega á síðasta ári.

„Ríkisstjórnin bað þjóðnýttu bankana um að sýna skuldurum miskunn og ganga ekki of hart gegn þeim en eignarnám í húsnæðum skuldara mun væntanlega aukast gríðarlega eftir að frystingu lána verður aflétt," segir Robert.

Hann segir í grein sinni að húsnæðisverð hafi lækkað um 20-30% og þar af leiðandi eru margir skuldarar í þeirri stöðu að lán þeirra eru helmingi hærri en markaðsvirði fasteignarinnar.

í öðru lagi hefur ríkisstjórnin sparað verulega í fjármálum ríkisins sem hefur komið niður á velferðar- og menntakerfinu á Íslandi sem og allri uppbyggingu á Íslandi. Gripið verður til margvíslegra skattaaðgerða í þeirri von að eyða fjárlagahalla ríkisins fyrir árið 2013. Ef ríkisstjórnin samþykkir Icesave samninginn við Breta og Hollendinga, munu íslenskir skattgreiðendur taka á sig skuldbindingar sem nema helmingi af landsframleiðslu landsins árið 2008.

Í þriðja lagi stefna stjórnvöld að því að hefja afnám gjaldeyrishafta með haustinu en markmið þeirra var að koma í veg fyrir að gjaldeyrir hyrfi af landi brott í stríðum straumum.

Að lokum bendir hann á að um leið og ferðamennirnir fara af landi brott muni smásala minnka og atvinnuleysi aukast. Reiði almennings mun aukast í kjölfarið en nú mun reiðin ekki beinast að þeim sem stjórnuðu landinu fyrir bankahrun líkt og gerðist á Íslandi í janúar heldur vilja Íslendingar sjá fram á lausn sinna vandamála.

Robert telur því ekki ólíklegt að ríkisstjórn Íslands muni falla á næstu sex mánuðum þar sem hann telur að vandamál Íslendinga muni aukast á næstunni frekar en að hagur Íslendinga muni vænkast.