Fjölmörg mál rannsökuð frá bankahruni

Fjármálaeftirlitið hefur rannsakað fjölda mála frá bankahruni, tuttugu málum hefur verið vísað til embættis sérstaks saksóknara og einu máli hefur verið vísað til efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra.

Stjórnvaldssektir hafa verið lagðar á fimm aðila frá áramótum, allt frá einni milljón króna til tíu milljóna króna. Að endingu hefur Fjármálaeftirlitið lokið 40 málum á árinu með sáttargerð.



Málum vísað til embættis sérstaks saksóknara



Embætti sérstaks saksóknara er ætlað að rannsaka grun um refsiverða háttsemi í aðdraganda og í tengslum við þá atburði er leiddu til setningar neyðarlaganna svonefndu í október síðastliðnum og eftir atvikum fylgja rannsókn eftir með útgáfu ákæru og saksókn. Embættið leysir af hólmi efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra, sem undir eðlilegum kringumstæðum fer með rannsókn sakamála á fjármálamarkaði.

Um miðjan október 2008 hóf Fjármálaeftirlitið að rannsaka hvort brotið hefði verið gegn þeim lögum sem það hefur eftirlit með í aðdraganda og kjölfar hruns viðskiptabankanna þriggja.

Meðal annars hafa verið til skoðunar viðskipti innherja með verðbréf, gjaldeyrisviðskipti, markaðssetning og fjárfestingar peningamarkaðssjóða, markaðsmisnotkun og verklag við lánveitingar.

Fjármálaeftirlitið hefur nú vísað 20 málum til embættis sérstaks saksóknara. Fjármálaeftirlitið og embætti sérstaks saksóknara hafa með sér gott samstarf við rannsókn mála.

Á árinu 2009 hefur Fjármálaeftirlitið vísað einu máli til efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra, auk þess sem Fjármálaeftirlitið og ríkislögreglustjóri hafa í samstarfi unnið að rannsókn annars máls.



Fimm stjórnvaldssektir frá áramótum

Reynslan sýnir að það hefur takmarkað gildi að refsing í formi sekta eða fangelsis liggi við brotum á fjármálamarkaði. Í framkvæmd er ekki unnt að taka öll slík brot til opinberrar rannsóknar og refsimeðferðar vegna fjölda þeirra og þess kostnaðar sem hlýst af rannsókn, ákæru og störfum dómstóla. Því hefur Fjármálaeftirlitið víðtækar heimildir til að beita stjórnvaldssektum.

Fjármálaeftirlitið hefur lagt stjórnvaldssektir á fimm aðila frá áramótum. Sektirnar voru á bilinu 1.000.000 - 10.000.000 kr.



Sáttir

Mikill tími og fjármagn fer í að uppfylla kröfur stjórnsýsluréttarins um undirbúning og birtingu stjórnvaldsákvarðana.

Á það jafnt við þó að ekki sé efnislegur ágreiningur á milli Fjármálaeftirlitsins og málsaðila. Fjármálaeftirlitinu er því heimilt að ljúka máli aðila með sátt hafi hann gerst brotlegur við ákvæði laga sem veita Fjármálaeftirlitinu heimild til beitingar stjórnvaldssekta. Heimild til sáttar nær þó ekki til meiriháttar brota sem refsiviðurlög liggja við.

Fjármálaeftirlitið hefur lokið 40 málum á árinu með sáttargerð.

Þar af eru 36 sáttir vegna þess að útgefendur verðbréfa sem tekin hafa verið til viðskipta á skipulögðum verðbréfamarkaði hafa ekki uppfyllt þá skyldu sína að upplýsa Fjármálaeftirlitið reglulega um innherja og tengda aðila.