Veltan á millibankamarkaði með gjaldeyri er hrunin

Tvo fyrstu mánuði ársins var velta á millibankamarkaði með gjaldeyri tæpir 4 milljarðar kr. í hvorum mánuði en leita þarf allt aftur til ársins 1995 til að finna viðlíka veltu í einum mánuði.

Greining Íslandsbanka fjallar um málið í Morgunkorni sínu en þar kemur fram að þær breytingar sem orðið hafa á fjármálamörkuðum hér á landi á undanförnum mánuðum koma glögglega í ljós á millibankamarkaði með gjaldeyri. Veltan á millibankamarkaði er nú ekki nema svipur hjá sjón miðað við það sem áður var.

Í febrúar nam velta með gjaldeyri á millibankamarkaði rétt tæpum 4 milljörðum króna en í febrúar fyrir ári síðan var veltan 550 milljarðar króna. Taka skal fram að gjaldeyrisviðskipti eru þó öllu meiri en þessar tölur benda til þar sem verulegur hluti þeirra fer ekki í gegnum millibankamarkað og eru því ekki inn í þessum tölum.

Til vitnis um þau hamskipti sem orðið hafa á gjaldeyrismarkaði þá var veltan í febrúarmánuði síðastliðnum jafnmikil og hún var á meðaldegi á millibankamarkaði árið 2005. Allt frá árinu 2005 hefur velta á millibankamarkaði numið hundruðum milljarða í hverjum mánuði.

Á síðasta ári fór veltan þrisvar sinnum yfir 1.000 milljarða .kr. innan eins mánaðar en það gerðist í mars, júlí og rétt áður en bankahrunið skall á í september. Sú breyting sem nú er orðin á veltutölunum er raunar í samræmi við það mat margra að aðeins séu um 5-10% af gjaldeyrisviðskiptum á fjármálamörkuðum heims tengd verslun með vöru og þjónustu. Núverandi gjaldeyrismarkaður á Íslandi er einmitt takmarkaður við þess konar viðskipti.

Seðlabankinn hefur verið umfangsmikill á gjaldeyrismarkaði frá bankahruninu í haust. Seðlabankinn hefur staðið að baki um það bil þriðjungs af þeirri veltu sem verið hefur frá því að markaðurinn opnaði á ný í byrjun desember s.l.

Fyrir bankahrunið var Seðlabankinn afar umsvifalítill á gjaldeyrismarkaði en allt frá árinu 2004 og þar til bankahrunið skall á voru umsvif Seðlabankans innan við 1% af heildarveltunni á millibankamarkaði. Þetta er því mikil breyting frá því sem áður var.