Fréttaskýring: Útgerðin vill fá að éta útsæði sitt

Þær kröfur gerast nú æ háværari meðal útgerðarmanna að gefinn verði út kvóti á loðnu þrátt fyrir að enn hafi ekki tekist að mæla stofninn nægilega stóran til þessa. Segja má að með þessu séu útgerðarmenn að gera kröfu um að fá að éta útsæðið sitt. Hugsanleg niðurstaða af slíku er að á næstu vertíð standi þeir uppi slyppir og snauðir og með loðnunætur sínar hangandi í rassinum.

Það eru ekki bara útgerðarmenn sem vilja fá að éta útsæðið sitt því bæjarráð Vestmanneyja hefur blandað sér í málið og leggur til að tafarlaust verði heimilað að veiða 30-50.000 tonn sem gæti skapað þjóðarbúinu gjaldeyristekjur upp á 4 til 6 milljarða króna. Sennilega munu fleiri bæjarfélög fylgja í kjölfarið í von um skammtímagróða sem gæti síðar meir komið illilega við kaunin á þeim.

Ein af ástæðum þess að menn vilja fá að veiða loðnu nú, hvað sem það kostar, er slæm staða útgerðarinnar og þjóðabúsins í heild. Menn virðast horfa framhjá því að staðan verður enn verri á sama tíma að ári. Og þá verður örugglega gott að eiga loðnuásinn upp í erminni í stað þess að spila honum út núna til að bæta vonlausa hendi.

Það er, og hefur verið, almenn sátt um aflareglu þá sem Hafnrannsóknarstofnun notar til hliðsjónar við ákvörðun á loðnukvótanum. Það verða að mælast a.m.k. 400.000 tonn af loðnu til að kvóti sé gefinn út. Hættan er sú að ef þetta magn er ekki skilið eftir í sjónum og fær að hrygna muni stofninn hrynja.

Sökum mikils þrýsting frá útgerðarmönnum, og karpi um hve þétt loðnan er sem mælist, var ákveðið að veita 15.000 tonna rannsóknarkvóta til valinna skipa. Það eru ekki hundrað í hættunni að veita slíkan kvóta ef það mætti verða til að betri yfirsýn fáist um loðnuna sem nú gengur inn á grunnslóðina við landið.

Hinsvegar verða stjórnvöld og Hafrannsóknarstofnun að standa fast á bremsunni gagnvart útgerð og bæjarstjórnum á landsbyggðinni um að ekki verði fleiri undanþágur veittar til loðnuveiða.

Loðnan er dyntóttur fiskur eins og reynslan sýnir og það er engin ástæða til að örvænta enn. Loðnan í veiðanlegu magni gæti fundist á morgun eða hinn daginn. Slíkt hefur oft gerst áður á liðnum árum.

Árni Friðriksson er nú við loðnuleit út af Suðurlandi en hún hefur engan árangur borið umfram það sem þegar hafði fundist um síðustu mánaðamót. Sveinn Sveinbjörnsson leiðangursstjóri segir í samtali við RÚV að horfurnar séu ekki verri en í fyrra á þessum árstíma.

Og á heimasíðu Granda HB er greint frá því að Lundey fari til loðnuveiða í kvöld. Um borð í skipinu verður starfsmaður frá Hafrannsóknastofnun en sá hefur síðustu daga fylgst með veiðum annarra skipa með það að markmiði að fylgjast með loðnutorfunum fyrir og eftir veiðar úr þeim.

Það er gert í því skyni að finna út þéttleika loðnunnar en mikið hefur borið á milli skoðana sjómanna í þeim efnum og þess stuðuls sem Hafrannsóknastofnunin notar við mælingar sínar.

LÍÚ og Hafrannsókn eru að gera sitt best í stöðunni til að koma loðnuveiðum á koppinn þessa vertíðina. Þjóðin vonar að þeir beri árangur sem erfiði.