Bankaleynd á ekki að veraskjól markaðsmisnotkunar

efnahagsmál Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra segir að það hafi komið sér gjörsamlega í opna skjöldu hve miklar fjárhæðir voru lánaðar til fárra aðila og hugsanlega án nægilegra veða. Það sé hins vegar ánægjulegt að Kaupþing skuli hafa fallið frá fráleitu lögbanni á fréttaflutning Ríkissjónvarpsins um lánabók Kaupþings sem lekið var á vefsíðuna Wikileaks.org í síðustu viku. Hún segir að ekki sé hægt að nota bankaleynd til að fela markaðsmisnotkun í samfélagi þar sem krafist er gegnsæis. Þetta kom fram á blaðamannafundi í Stjórnarráðinu í gær.

Gylfi Magnússon viðskiptaráðherra segir nauðsynlegt að endurskipuleggja umgjörð bankastarfsemi hérlendis. Þrengja verði skorður lánveitenda til að taka óbeina gengisáhættu með því að lána til innlendra aðila í erlendri mynt sem hvorki höfðu tekjur né eignir í erlendri mynt. Aðspurður segir Gylfi óeðlilegt að háar fjárhæðir séu lánaðar einungis með veðum í hlutabréfum eigin banka. Hugsanlega sé það ólöglegt en það sé annarra að skera úr um. Hann segir að í raun hafi verið búið til gervi-eigið fé með þessum lánveitingum. Það eigið fé sem skapað var með þessum hætti sé ekki að þjóna þeim tilgangi sem það á að þjóna.

„Það þarf að koma í veg fyrir að hægt verði að endurtaka þennan leik.“

Nýtt frumvarp um bankaleynd verður lagt fyrir Alþingi í haust. Gylfi segir að það séu allar líkur á að farið verði eftir danskri fyrirmynd. Samkvæmt henni verður Fjármálaeftirlitinu veittur aðgangur að upplýsingum sem alla jafna falla undir bankaleynd. Fjármálaeftirlitið getur í kjölfarið miðlað þessum upplýsingum til annarra opinberra eftirlitsaðila, svo sem skattayfirvalda og samkeppniseftirlitsins. Gylfi segir að lögin eigi að tryggja skilvirkan aðgang að upplýsingum auk þess sem erfiðara verði að fela slóð afbrota. Hann segir æskilegt að fjallað sé um það sem fór úrskeiðis og bankaleynd eigi ekki að verða til þess að ekki verði fjallað um þau málefni. Hins vegar eigi að ríkja bankaleynd um málefni almennra viðskiptavina bankanna sem ekkert hafa brotið af sér.

Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra segir að glannalega hafi verið farið í lánveitingum bankanna. Meiri innbyggðir veikleikar hafi verið í fjármálakerfinu en menn vildu viðurkenna á sínum tíma. Hann nefnir að erlendir aðilar hafi varað við krosseignatengslum en nú hafi komið í ljós að tengslin hafi verið umfangsmeiri en nokkurn óraði fyrir.

bta@frettabladid.is