Ruglingur á milljónum og milljörðum orsök efnahagshrunsins

Menn rugluðust á milljónum og milljörðum og hingað streymdi ódýrt lánsfjármagn sem var notað til fyrirtækjakaupa. Þetta er orsök stóra hvellsins í efnahagslífinu að mati deildarstjóra hjá ríkisskattstjóra.

Í nýjasta tölublaði Tíundar birtist grein eftir Aðalstein Hákonarson um skuldsettar yfirtökur.

Við skulum taka dæmi af skuldsettri yfirtöku. Viðskiptamaður hefur áhuga á að kaupa fyrirtæki A. Hann stofnar félag B sem hefur það eina hlutverk að kaupa A. Kaupverðið er 1000 og viðskiptamaðurinn leggur þá fram hlutafé til B, 250 og fær afganginn að láni. A og B eru svo sameinuð undir nafni A og skuldir B flytjast yfir. Skuldir A hafa því aukist án þess að eign hafi komið á móti.

Til að láta ekki sjást hver skerðingin hefur orðið á eigin fé færir viðskiptamaðurinn upp eign sem er kölluð viðskiptavild sem er óefnisleg eign. Eftir þetta er A skráð á markað á gengi sem er ef til vill mun hærra en raunverulegt virði fyrirtækisins. Í greininni segir Aðalsteinn að ráðstafanir eins og þessar hafi verið algengar í íslensku viðskiptalífi.

Í grein sinni birtir Aðalsteinn lista yfir viðskiptavild félaga sem skráð voru í Kauphöllinni. Hér má sjá þá aukningu sem varð á milli áranna 2006 og 7. T.d. jókst viðskiptavild í Actavis um tæpa 270 milljarða milli þessara ára. Aðalsteinn segir alveg ljóst að regluverk vanti um skuldsettar yfirtökur hér á landi.