Marel stígur fyrstu skrefin inn á Kínamarkað

Spor var markað í sögu Marels á dögunum þegar það seldi kínverska matvælaframleiðandanum Pacific Andes upplýsingakerfi sem notað verður í risaverksmiðju fyrirtækisins í Quingdao-héraði á suðvesturströnd Kína.

Verðmæti samningsins nemur nálægt hundrað milljónum króna.

Tveir starfsmenn Pacific Andes munu koma hingað til lands í haust til að fá kennslu á það áður svo þeir geti miðlað af þekkingu sinni heimafyrir. Í framhaldinu stefnir Marel á það að stækka markaðsdeild fyrirtækisins fyrir Asíu og undirbúa næstu skref á Kínamarkað, sem oftsinnis hefur verið nefndur sem einn af mest spennandi nýmörkuðum heims. Í tengslum við það verður skrifstofa opnuð í Kína á næstu mánuðum.

Pacific Andes er með höfuðstöðvar í Hong Kong og telst eitt af stærstu og öflugustu fiskveiði- og vinnslufyrirtækjum heims. Fiskvinnsla Quingdao verður í sérstöku fiskvinnsluþorpi þar sem 13.000 manns munu vinna í tengslum við Pacific Andes og rekstur og viðgang þorpsins þegar upp verður staðið.

Það er hins vegar því fjarri að aðkoma Marel inn fyrir dyr Pacific Andes séu fyrstu spor Íslendinga því auk þess sem fyrirtækið hefur unnið fisk fyrir Íslendinga leitaði það sérfræðiþekkingar hér á landi á fiskiðnaði fyrir um áratug þegar það fékk aðstoð öflugra íslenskra fyrirtækja í bygginga-, kæli- og tækniiðnaði við þróun og hönnun á fiskvinnsluþorpinu. Þorpið verður algjörlega sjálfbært en þar eru nú þegar í byggingu fjöldi háhýsa fyrir starfsfólk Pacific Andes, verslanir og flest það sem tengist hefðbundnum bæjarfélögum. Hjartað er hins vegar fiskvinnslan.

Allt frá því forsvarsmenn fyrirtækisins leituðu til Íslands fyrir áratug hefur Marel unnið markvisst að því að kynna fyrirtækinu vörur sínar og þjónustu og er árangurinn að skila sér nú.

Innleiðing kerfisins hefst í ágúst en fyrirhugað er að verksmiðjan nýja verði tekin í notkun í haust. Þá er fyrirhugað að fyrsti hluti upplýsingakerfis Marels verði kominn í notkun, en afhending verður í þremur áföngum auk þess sem Marel mun veita Pacific Andes nauðsynlega þjónustu við notkun kerfisins.

Upplýsingakerfið er framleiðslueftirlitskerfi sem samanstendur af hugbúnaði og um 200 vogum en um 3.200 starfsmenn verksmiðju Pacific Andes munu nota það við vinnu sína. Svipuð kerfi frá Marel hafa verið notuð hér á landi, í Kanada og Víetnam.

Pétur Guðjónsson, framkvæmdastjóri sölu- og markaðssviðs, segir fyrirtækið vera komið til Kína á öðrum forsendum en á öðrum mörkuðum. „Þar erum við að sjálfvirknivæða, setja upp tækjabúnað sem leysir mannshöndina af hólmi. Styrkur Kínverja felst hins vegar í vinnuaflinu. En það þarf að hafa eftirlit með vinnslunni,“ segir hann og leggur áherslu á að Marel leggi Pacific Andes þá þekkingu að geta fylgst betur með rekstrinum nú en áður. Sæmbærileg en minni kerfi eru nú þegar til hjá öðru sjávarútvegsfyrirtæki sem er í eigu SH í Kína. „Þeir keyptu fyrsta kerfið og þetta kemur í kjölfarið á því,“ bætir Jens Bjarnason, hópstjóri hugbúnaðarhóps hjá Marel við. Jens fór til Quingdao í tengslum við verkefnið í febrúar og kynnti sér meðal annars uppbyggingu fiskvinnsluþorpsins.

Upplýsingakerfið hefur verið í smíðum hjá Marel frá upphafsárum fyrirtækisins og leit dagsins ljós snemma á níunda áratug síðustu aldar. Önnur útgáfa þess lifði lengi og sömuleiðis síðasta útgáfa þess, sem hefur verið í notkun í mörgum löndum í ellefu ár. Nýjasta kynslóð hugbúnaðarins, sem er sú fimmta í röðinni, miðar að því að ná sem mestri nýtingu á hráefni við framleiðslu á unnum fiskafurðum. Hugbúnaðurinn hefur verið í þróun í tvö og hálft ár og hefur verið í tilraunakeyrslu í fimm fiskvinnslustöðvum hér á landi. „Skinney-Þinganes á Höfn í Hornafirði, sem var fyrsti kúnninn okkar, hefur verið fyrsti prófanastaðurinn okkar,“ segir Jens og bætir því hins vegar við að Vísir hf. sé komið með kerfið í flest hús; í Grindavík, Djúpavogi og á Þingeyri.

Upplýsingakerfið, sem nefnist MPS G5, gerir stjórnendum kleift að fylgjast með allri vinnslu. Þeir geta séð hvað kemur inn í hús, stýrt vinnslunni og vegið og metið í kjölfarið hvernig vinna á hráefninu gengur fyrir sig. Jens segir þrjá þætti skipta höfuðmáli í vinnslu: Afköst, nýtingu og gæði. Með auknum afköstum gangi menn oft á nýtingu og gæði. „Þessir þættir skipta miklu máli þegar menn kaupa svona búnað. Menn geta alltaf skorið niður einn þátt á kostnað annars. En menn verða að passa sig á því að gera það ekki,“ segir hann og bendir á að með búnaðinum sé hægt að sjá hvar í ferlinu sé mögulegt að bæta vinnslu sjávarafurða, ekki síst þar sem jafn mikill fjöldi fólks vinnur og í fiskvinnslu Pacific Andes.

Pacific Andes er mjög umfangsmikið fyrirtæki og vinnur fisk fyrir hins ýmsu fyrirtæki, jafnt kínversk sem íslensk og aðra. Þar komi upplýsingakerfið sömuleiðis að góðum notum. „Það er mjög mikilvægt að halda fiski frá einum aðila aðskildum frá öðru fyrirtæki. Það er hægt í kerfinu,“ segir Pétur og Jens bætir því við að rekjanleikinn sé mjög mikilvægur. „Við skráum frá hverjum og einum hvað fer inn í vinnslu en þar verður líka hægt að meta einstaka birgi í samanburði við aðra birgja. Slíkt hefur aukist mikið til að bæta vinnsluna,“ segir hann og bendir á að þessu atriði gleymi menn oft í framleiðslu, hverju nafni sem hún nefnist. Því með rekjanleika fáist dýrmætar upplýsingar sem nýta má til að stýra vinnsluferlinu.

„Menn horfa oft á rekjanleika sem kvöð. En það er ekki þannig því menn fá mikið til baka ef þeir kunna að nýta upplýsingarnar,“

Salan nú á eingöngu við um hugbúnað frá Marel fyrir stjórnendur en ekki sölu á flæðilínum og tengdum búnaði. Þeir Pétur og Jens sjá hvorugir fyrir sér að Pacific Andes kaupi búnað tengdum flæðilínum á allra næstu misserum. Það er þó í skoðun. Jens segir það ljóst að með þekkingunni sem Marel hafi nú fært til Kína hafi stjórnendur Pacific Andes séð hag í því að koma hráefni sem hraðast í gegnum vinnslu. „Þar kemur flæðilínan inn og þeir eru að skoða þetta enda skiptir meðhöndlun á hráefni gríðarlega miklu máli,“ segir Jens og leggur áherslu á að við kaupin á

upplýsingakerfinu aukist samkeppnishæfni Pacific Andes. Fyrirtækið keppi á sama markaði og flestir í fiskvinnslu, þar á meðal Íslendingar. Þeir kaupi fisk á sama verði og þurfi að ná að hámarksnýtingu á allan hátt ætli þeir að standa upp úr á heimsmarkaði með fiskafurðir, að hans sögn.