Athyglisverð tilraun

„Þetta var athyglisverð tilraun við raunverulegar aðstæður sem gefast sjaldan,“ segir Björn Rúnar Guðmundsson, forstöðumaður greiningadeildar Landsbankans. Björn skrifaði grein um skattlausa árið í félagi við Gylfa Zöega, prófessor við Háskóla Íslands, og Marco Bianchi.

Greinin birtist í ritinu American Economic Review og bar yfirskriftina „Iceland’s Natural Experiment in Supply-Side Economics“. Um tímamótagrein var að ræða enda í fyrsta sinn sem grein eftir Íslendinga birtist í ritinu.

Björn segir þetta vissulega hafa verið einkennilegt ár að mörgu leyti. Ekki síst þar sem eitt ár myndaðist þar sem í einhverju tilliti var skattlaust. Undantekningin fólst að vísu í því að fólk var enn að greiða skatta vegna tekna ársins 1986. En að öðru leyti var ekki greiddur skattur af tekjum skattlausa ársins.

„Það er ekki oft sem maður fær tækifæri sem þetta til að prófa kenningar í hagfræði við raunverulegar en óvenjulegar aðstæður, líkt og þær sem sköpuðust á skattlausa árinu. Þetta voru ágætar tilraunaaðstæður sem sýna auðvitað að vinnuaflið bregst mjög vel við aðstæðum þegar skattar eru lágir,“ segir Björn.

Björn vísar því hins vegar á bug að mikill vöxtur einkaneyslu hafi átt hlut að því að halla tók undan fæti næsta áratuginn. Þar hafi miklar sviptingar í íslensku efnahagslífi í kjölfar gjaldþrots Sambandsins og aflabrestur átt stærri þátt, að hans sögn.