Vaxtalækkun gæti orðið skarpari

Óli Kristján Ármannsson

skrifar

Ekki eru taldar líkur á að möguleg ákvörðun um niðurskurð aflaheimilda eða 80 prósenta þak á hámarkslán Íbúðalánasjóðs komi til með að hafa áhrif á stýrivaxtaákvörðun Seðlabanka Íslands sem kynnt verður á morgun, fimmtudag.

Sérfræðingar telja þó sumir hverjir að hjöðnunaráhrif í hagkerfinu af þessu tvennu gætu orðið til þess að stýrivextir lækki hraðar en ella þegar tekin verður ákvörðun um að hefja lækkunarferli þeirra. Ásgeir Jónsson, forstöðumaður greiningardeildar Kaupþings, segir þó ljóst Seðlabankinn muni ekki lækka vexti fyrr en hann sjái enn skýrari merki um samdrátt í hagkerfinu. „En við höfum spáð vaxtalækkun í nóvember og teljum það enn líklegt," segir hann.

Verði farið að tillögum Hafrannsóknastofnunar um niðurskurð aflaheimilda segir Ásgeir að megi meta það sem eitt prósent af hagvexti á næsta ári.

Lúðvík Elíasson, sérfræðingur hjá greiningardeild Landsbanka Íslands, segir að komi til mikils samdráttar í aflaheimildum megi einnig gera ráð fyrir mótvægisaðgerðir af hálfu ríkisins til að bæta stöðu þeirra sveitarfélaga sem mest finni fyrir niðurskurðinum. Þar með myndi fyrsta kastið draga úr þensluhamlandi áhrifum niðurskurðarins og því ólíklegt að Seðlabankinn bregðist hratt við fregnunum, heldur bíði og sjái hver áhrifin til lengri tíma verði.

Aukinheldur segir hann Seðlabankann ekki hafa í áætlunum sínum gert ráð fyrir þeirri endurlífgun sem verið hefur á fasteignamarkaði undanfarna mánuði og myndi sú þensla því jafna út áhrif af mögulegu þaki á útlán Íbúðalánasjóðs. „Menn bregðast ekki mjög snöggt við breytingum í Seðlabankanum, enda ekki ástæða til vegna þess að áhrifanna gætir ekki fyrr en eftir eitt til tvö ár," segir Lúðvík.

Jón Bjarki Bentsson, sérfræðingur hjá Greiningu Glitnis, gerir sömuleiðis ekki ráð fyrir að Seðlabankinn breyti út af fyrri áætlunum á fimmtudag, þótt sjálfsagt setji hann inn í efnahagsspá sína fráviksspá með skerðingu á aflaheimildum og fjalli um möguleg áhrif hennar.

Greiningardeildir bankanna gera allar ráð fyrir ákvörðun um óbreytta stýrivexti á morgun.