Ég skammast mín fyrir að vera Íslendingur

Öllum íbúum þessa lands var skömm að því þegar íslensk stjórnvöld tóku þátt í innrásinni í Írak. Sem hefur margsýnt sig að var ekkert annað en glæpur sem varð til þess að mörg þúsund saklausra borgara hafa látið lífið. Ástandið er mikið verra en áður en Bandaríkjamenn og bananalýðveldi á borð við Ísland fóru að skipta sér af.

Ég skammast mín fyrir að vera íbúi lands þar sem útlendir vinir mínir sem hafa verið og eru búsettir hér hafa margoft orðið fyrir misrétti, ofbeldi og fordómum bæði af kerfinu sem og einstaklingum. Við þykjumst vera með á nótunum, vel menntuð og vel stæð nútímaþjóð en þó vill það viðgangast að við högum okkur frekar eins og ólæsir bændur árið sautjánhundruð og súrkál.

Gamla tuggan segir að fordómar spretti af fáfræði og hræðslu við hið óþekkta. Er ennþá svo framandi fyrir fólkið í landinu að sjá manneskju af öðrum kynþætti en „arískum“ (eða heyra erlendan hreim), þó þú sjáir hana daglega á sjónvarpsskjánum í raunveruleikaþætti, hún afgreiði þig í Bónus, malbiki göturnar sem þú keyrir og pakki inn matnum sem þú kaupir?

Er það svo framandi og ógnandi að þú finnir þig knúinn sem íslenskan ríkisborgara að ógna viðkomandi, lítillækka og niðra sökum þess að þú ert fáfróður og hefur ekki enn opnað augu og eyru fyrir því að við erum gengin inn í tuttugustuogfyrstu öldina? Þrælahald hefur verið afnumið (þó ansi mörg íslensk fyrirtæki haldi að það sé enn við lýði), heimurinn minnkar stöðugt og ef nýjungagjarnir Íslendingar og stjórnvöld þeirra vilja ekki verða að athlægi verða þeir að fara að koma fram við nýja Íslendinga og gesti sem manneskjur og jafningja og gefa þeim jöfn tækifæri því staðan í dag er langt frá því.

Það bar á umræðunni um fátækt á Íslandi um jólin. Sláandi fréttir ómuðu í fjölmiðlum eins og það væri algjört nýmæli og við værum að heyra þetta orð í fyrsta sinn: fátækt, ji allamalla. Samviskubomba fjölmiðla dundi yfir í nokkra daga svo fólk gæti nú aldeilis rokið til og friðað samviskuna til að gefa nokkra aura í söfnunarbauka til fátæku barnanna í Afríku.

Nokkrum dögum síðar voru þessar skelfingarfregnir horfnar á braut úr blöðum og af skjánum, „sem betur fer“ og nú gátum við farið að einbeita okkur að sönnum anda jólanna og jólagjafainnkaupunum (ef ég nenni lalala). Aldrei meiri sala á Þorláksmessu og hvað kaupir landinn? Jú, safapressur eru mjög vinsælar þetta árið, það ku vera í tísku að vera heilsusamlegur. Hressandi. Þökk sé fjölmiðlum, sem tókst að stýra umræðunni frá þessu, munum við ekki þurfa að hugsa um svona leiðinlega hluti eins og fátækt og ójöfnuð á Íslandi.

Nú er svo gaman að heyra í fréttum um stórpartýin sem eru haldin úti um allan bæ þar sem stjórstjörnur fá sjötíu milljónir fyrir að koma á klakann og skemmta. Svo eru þorrablótin og árshátíðarnar á næsta leiti, hæhójibbíjei. Ó, svo gaman að vera þjóðlegur og dressa sig upp í sparigallann.

Allsherjar alsælufyllerí á blússandi yfirdrætti fram á vor en þá má aftur fara að rifja upp „leiðinleg“ málefni eins og laun fólks í mennta- og heilbrigðiskerfinu, misheppnað samgöngukerfi, fátækt, óréttlátt dómskerfi (sérstaklega í dómum kynferðisafbrotamanna) og flónskulegar ákvarðanir ráðamanna sökum stundargræðgi frá síðustu kosningatímabilum. Jú, við getum öll hlustað á kosningaloforðin í þynnkunni sem skipta í raun engu máli, jafn innantóm og blaðra, fengið okkur svo góðan afréttara á kosningakvöldinu. Stanslaust stuð og partý. Hei, afhverju ekki að einkavæða vatnið? Já, geðveik hugmynd, það ætti að stýra þjóðarskútunni frá kreppunni miklu. Partý, partý.

Orðið „firring“ er orðið að klisju en sjúkdómur er helst til rétta orðið til að lýsa því sem hrjáir íslensk stjórnvöld. Eru þau kannski bara með unglingaveikina greyin?

Höfundur er leikkona, leiðsögumaður og bjartsýnismanneskja.