Meistarapróf til kennslu

Endurvaktar hugmyndir um lengingu kennaranáms eru mikið fagnaðarefni. Lenging námsins úr þremur árum í fjögur eða jafnvel fimm, eins og nú er rætt um, er löngu tímabær. Kennaranám á Íslandi mun nú vera stysta kennaranám á Vesturlöndum. Þessu verður að breyta enda fáum mikilvægara en smáþjóðum að byggja upp menntakerfi sem skarar fram úr.

Líklega fagna fáir jafn mikið lengingu kennaranáms og forráðamenn Kennaraháskólans en innan skólans hefur lengi verið barist fyrir lengingu námsins. Sömuleiðis hefur þetta sjónarmið iðulega komið fram hjá forsvarsmönnum Kennarasambands Íslands.

Kennarastarfið hefur tekið miklum breytingum undanfarin ár og áratugi. Samfélagið gerist stöðugt flóknara sem eykur kröfur um þann undirbúning sem börn fá í skólum undir að takast á við þau verkefni sem þeim munu mæta þegar þau stíga sín fyrstu skref í heimi hinna fullorðnu. Minnkandi viðvera bæði barna og foreldra á heimilum gerir sömuleiðis óhjákvæmilega að verkum að vægi uppeldis, til viðbótar við hefðbundna kennslu, hlýtur stöðugt að aukast í skólastarfinu. Aldrei hafa heldur kröfur foreldra og raunar samfélagsins alls verið meiri til grunnskóla en nú. Skólastarfið sem foreldrum þótti fyrir fáum árum vera sér óviðkomandi er nú þvert á móti undir smásjá stórs hluta þeirra. Starf kennarans er því að mörgu leyti bæði flóknara og erfiðara í dag en það var fyrir fáum árum.

Algengast er að kennaranám sé fjögur ár í nágrannalöndunum en í Finnlandi er það fimm ár eða fullgilt nám til meistaraprófs. Skólastarf í Finnlandi stendur mjög framarlega á heimsmælikvarða ef marka má Pisa-rannsóknina sem mælir árangur barna í námi enda mun umræða um lengingu kennaranáms úr fjórum árum í fimm vera hafin í nágrannalöndum okkar.

Hugmyndin um lengingu kennaranáms hér á landi er raunar ekki ný af nálinni. Í frumvarpi til laga um Kennaraháskóla Íslands sem Birgir Ísleifur Gunnarsson, þáverandi menntamálaráðherra, lagði fram árið 1988 er gert ráð fyrir fjögurra ára kennaranámi í Kennaraháskóla Íslands.

Undirbúningur undir þessar breytingar var unninn í ráðherratíð Svavars Gestssonar sem tók við menntamálaráðuneytinu af Birgi Ísleifi árið 1988 og átti fjögurra ára nám að hefjast við skólann haustið 1991. Það var svo meðal fyrstu verka Ólafs G. Einarssonar í embætti menntamálaráðherra að tilkynna Kennaraháskólanum örfáum vikum áður en nýnemar komu til starfa um afturköllun ákvörðunarinnar um lengingu kennaranámsins.

Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur menntamálaráðherra tekst vonandi að leiða til lykta lengingu kennaranáms og binda má vonir við að sagan frá 1991 endurtaki sig ekki þannig að hugmyndin verði að engu gerð ef nýr maður sest í stól Þorgerðar eftir kosningar í vor.

Verkefni kennara felst ekki eingöngu í því að kenna nemendum til margvíslegra verka. Þeir gegna einnig afar mikilvægu hlutverki í þroska og mótun nemenda sinna. Góð menntun þess fólks sem hefur svo mikilvægt starf með höndum á að vera keppikefli. Sparnaður á því sviði kemur niður á samfélaginu síðar.