75 prósenta samdráttur íbúðalána

Íbúðalán viðskiptabankanna hafa dregist saman úr tæpum 34,4 milljörðum króna á mánuði, þegar mest var í október 2004, í 7,5 milljarða í maí síðastliðnum samkvæmt tölum frá Seðlabanka Íslands. Samdrátturinn nemur sjötíu og fimm prósentum.

Nýjum íbúðalánum bankanna hefur fækkað úr rúmlega þrjú þúsund í tæplega átta hundruð á sama tímabili. Tólf mánaða lækkun nemur sextíu prósentum. Markaðshlutdeild bankanna á íbúðalánamarkaði er nú fjörutíu og fimm prósent, Íbúðalánasjóðs litlu minni og lífeyrissjóðanna um tólf prósent.

Vala Pálsdóttir, upplýsingafulltrúi Glitnis, segir þrjá meginþætti valda því að íbúðalán bankans hafa dregist saman; í fyrsta lagi hafi hægst á hjólum efnahagslífsins og eðlilegt að fólk haldi að sér höndum þegar kemur að stórum fjárfestingum. Þá hafi hægst á fasteignamarkaði síðan bankarnir fóru fyrst inn. Síðast en ekki síst hafi vaxtahækkanir orðið til þess að dregið hefur úr eftirspurn eftir íbúðalánum Við finnum fyrir þessum samdrætti eins og allir aðrir. Það var mikil gróska hérna þegar bankarnir fóru inn á íbúðalánamarkað og svo virðist sem nú séu að koma fram ákveðin mettunaráhrif.

Þrengri lánsskilyrði og erfiðari markaðsaðstæður vegna hærri raunvaxta og lægra lánshlutfalls eru helstu orsakir samdráttar íbúðalána að mati Magnúsar Árna Skúlasonar, forstöðumanns Rannsóknarseturs í húsnæðismálum við Viðskiptaháskólann á Bifröst.

Hann segir markaðinn leita í jafnvægi eftir sprenginguna sem varð þegar bankarnir hófu innreið sína á íbúðalánamarkað í ágúst 2004 Þá verði skilyrðin mun hagstæðari áður og eftirspurnin eykst gríðarlega. Svo þegar allir eru búnir að skipta um húsnæði, liggur við einu sinni, er ekki nema eðlilegt að hægist á og markaðurinn leiti í jafnvægi.

Árni segir að spennandi verði að fylgjast með leigumarkaðnum á næstunni Það getur vel farið svo að fólk leiti í auknum mæli eftir leiguhúsnæði. Mér finnst ekki ólíklegt að leigumarkaðurinn taki við sér.