200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar 10. september 2026 11:00 Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Pétur Óskarsson Ferðaþjónusta Fjárlagafrumvarp 2027 Mest lesið 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson Skoðun Þegar forstjórinn smíðar hugbúnaðinn sjálfur Ása Rún Björnsdóttir,Óttar Guðmundsson Skoðun Pólitískt fleipur landlæknis Bjarni Freyr Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson skrifar Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Landakortið minnkar ekki þótt lögreglustjórum fækki Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Komdu með nestispeningana Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ósýnilegt fólk og sýnileg ábyrgð Þorvaldur Óttar Guðlaugsson skrifar Skoðun Bókun 35 - þarf virkilega að breyta stjórnarskránni? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun „Ný“ markmið í grunnskólum duga ekki Þórgunnur Reykjalín Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Pólitískt fleipur landlæknis Bjarni Freyr Guðmundsson skrifar Skoðun Ákall um samstarf – Ekki bara samtal Anton Kári Halldórsson skrifar Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun Áttu áttu? Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þegar sannleikurinn þjónar ekki óttanum Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland sé frjálst, meðan sól gyllir haf Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gilda lögin bara þegar okkur hentar? Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson skrifar Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ósýnilega fólkið Kristbjörg Þórisdóttir skrifar Skoðun Rammaáætlun: Tvær tillögur – tvenns konar vinnubrögð Katrín Helga Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar Skoðun Þegar tíminn skiptir öllu Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson Skoðun
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar
Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar
Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar
Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson Skoðun