Eina vottunin sem sýnir hvaða fyrir­tæki skara raun­veru­lega fram úr

Hrefna Ösp Sigfinnsdóttir, forstjóri Creditinfo, og Gunnar Gunnarsson, forstöðumaður greiningar og ráðgjafar hjá fyrirtækinu, ræddu Framúrskarandi fyrirtæki í Bítinu á Bylgjunni á dögunum. Þar kom meðal annars fram að listinn verður birtur í sautjánda sinn í lok október og að greining fyrirtækja er hafinn á fullu hjá Creditinfo.

Lánshæfið greinir listana að

Framúrskarandi fyrirtæki Creditinfo er ekki eini listinn hér á landi þar sem árangur fyrirtækja í rekstri er metinn. Viðskiptablaðið og Keldan standa einnig að Fyrirmyndarfyrirtækjum í rekstri.

Mikilvægur munur er þó á þessum verkefnunum. Til að komast á lista Creditinfo þarf fyrirtæki að vera í lánshæfisflokki 1–3. Þar með er ekki eingöngu horft til rekstrarsögu heldur einnig til núverandi fjárhagsstöðu fyrirtækisins. Fyrirtæki á vanskilaskrá getur því ekki komist á lista Creditinfo yfir Framúrskarandi fyrirtæki.

Hrefna segir þetta mikilvægan hluta af þeirri viðurkenningu sem felst í því að komast á listann. „Við erum svolítið að skoða rekstrarúthald fyrirtækja. Þú þarft að vera með jákvæða sögu í hið minnsta þrjú ár og þetta eru einungis um tvö prósent allra fyrirtækja í landinu sem komast á listann,“ segir hún. „Við erum líka að skoða lánshæfi fyrirtækjanna þannig að þetta segir okkur bæði eitthvað um nústöðuna og gefur vísbendingu um framhaldið.“

Lúmskt erfitt að reka fyrirtæki vel

Kröfurnar eru enda talsverðar. Gunnar segir eitt sterkasta skilyrðið vera að fyrirtæki þurfi að skila hagnaði þrjú ár í röð. „Þú þarft að vera með sterkt eiginfjárhlutfall, skila jákvæðri rekstrarafkomu og vera með gott lánshæfi, sem þýðir meðal annars að þú ert ekki í fjárhagslegum erfiðleikum í dag.“

Hann segir stundum gleymast hversu erfitt það geti verið að reka fyrirtæki vel árum saman. „Það er bara lúmskt erfitt að reka fyrirtæki vel. Í umræðunni er stundum eins og fólki finnist sjálfsagt að fyrirtæki græði og græði. Það er alls ekkert sjálfgefið. Það er erfitt að reka fyrirtæki vel og láta það ganga ár eftir ár.“

Hrefna tekur undir þetta og bendir á að fyrirtæki þurfi ekki að vera stór til að komast á listann. Þar megi finna tiltölulega lítil fyrirtæki sem fáir þekkja en hafa engu að síður sýnt fram á traustan rekstur.

Sumir stjórnendur ganga raunar svo langt að kynna sér skilyrðin strax við stofnun fyrirtækis og setja sér það markmið að komast síðar á listann. „Ég á nokkrar sögur af aðilum sem hafa verið að stofna fyrirtæki og hafa haft samband við okkur til að kynna sér skilyrðin. Þeir eru síðan að keppa að því að ná þessu. Það er rosalegur heiður að ná þessu með alveg nýtt fyrirtæki,“ segir Hrefna.

Og eitt ráð stendur upp úr hjá henni fyrir þá sem vilja byggja upp traustan rekstur: Að lenda ekki í vanskilum. „Vanskil eru alltaf þar sem illa fer með bæði einstaklinga og fyrirtæki. Það þarf að passa að greiða á gjalddaga og ofskuldsetja sig ekki.“

Um 50 hafa verið á listanum frá upphafi

Það eitt að komast á listann eitt árið tryggir ekki sæti ári síðar. Fyrirtæki sem skilar rekstrartapi getur dottið af listanum og þarf þá að vinna sig aftur inn.

Hrefna segir Creditinfo finna vel hversu miklu það skipti fyrirtækin að halda sæti sínu. „Við finnum að fyrirtæki sem detta af listanum eru virkilega að fókusera á að komast inn aftur. Þau vita hvaða þýðingu þetta hefur bæði gagnvart nýjum viðskiptavinum, starfsfólki og birgjum. Starfsfólk verður sérstaklega stolt af því að vinna hjá fyrirtæki sem gengur vel.“

Um 50 fyrirtæki hafa náð þeim árangri að vera á listanum öll þau ár sem hann hefur verið birtur. Gunnar segir þeim þó fækka smám saman. „Sá listi minnkar alltaf á hverju ári. Það kvarnast úr honum en það eru ennþá um 50 eftir.“

Meira en hagnaður og gott lánshæfi

Kröfurnar snúast ekki eingöngu um tölurnar í ársreikningnum. Creditinfo hefur á undanförnum árum aukið vægi annarra þátta, meðal annars sjálfbærni og þess hvernig fyrirtæki haga starfsemi sinni í samfélaginu. „Það er meira en bara rekstrarhagnaður og gott lánshæfi sem skiptir máli. Það skiptir líka máli að reka sig vel í samfélaginu þar sem þú starfar,“ segir Hrefna.

Creditinfo fylgist jafnframt með fréttum af fyrirtækjunum og alvarleg mál geta haft áhrif á stöðu þeirra. Hrefna nefnir sem dæmi að fyrirtæki geti tímabundið verið tekin af listanum vegna stórra yfirstandandi málaferla.

Nýtt skilyrði bætist síðan við í ár. Félög sem falla undir lög um kynjakvóta þurfa nú að uppfylla ákvæði laganna um kynjahlutföll í aðalstjórn. Hrefna segir eðlilegt að slíkir þættir séu teknir með þegar meta eigi hvort fyrirtæki teljist framúrskarandi. „Ef lög eru í gildi þarf auðvitað líka að uppfylla þau ef þú ætlar að vera framúrskarandi.“

Vottunin nýtist líka út fyrir landsteinana

Viðurkenningin getur haft ýmsa hagnýta þýðingu fyrir fyrirtækin. Gunnar segir þau meðal annars nota vottunina í samskiptum við erlenda birgja og samstarfsaðila sem þekki lítið til íslensks viðskiptalífs. „Þá er rosalega gott að vera með óháða vottun um að fyrirtækið sé sterkt og í góðum rekstri.“

Merki Framúrskarandi fyrirtækja má einnig víða sjá á starfsstöðvum fyrirtækja og í kynningarefni þeirra. „Mörg fyrirtæki eru að skreyta sig með þessu og hafa m.a. merkið við innganginn. Þannig sýna þau viðskiptavinum að það er alltaf betra að skipta við traust fyrirtæki,“ segir Gunnar.

Í fyrra komust 1.155 fyrirtæki á listann yfir Framúrskarandi fyrirtæki og hafði þeim þá fjölgað um aðeins fimm á milli ára.

Nú stendur yfir lokaspretturinn fyrir listann 2026. Hrefna segir vinnuna halda áfram alveg fram að birtingu listans enda þurfi að taka saman mikið magn gagna áður en endanleg niðurstaða liggur fyrir. „Lokalistinn verður tilbúinn rétt fyrir viðburðinn. Okkar fólk verður sveitt fram á lokadag að taka öll gögn saman.“

Það kemur síðan í ljós 28. október hvaða fyrirtæki hafa staðist prófið í ár, þegar Creditinfo birtir nýjan lista yfir Framúrskarandi fyrirtæki á hátíð í Hörpu.

Þessi grein er hluti af samstarfi Sýnar og Creditinfo um Framúrskarandi fyrirtæki