Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar 20. ágúst 2026 22:46 Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Sjá meira
Þegar vextir hafa nú verið hækkaðir enn einu sinni beinist athyglin að þeim hópum í þjóðfélaginu sem sú ráðstöfun snertir ekki neitt og láta sér þær því litlu skipta. Hóparnir sem hér um ræðir eru til dæmis fyrirtækin 260 sem færa allt sitt í evrum eða dollurum og sækja ódýrt lánsfé til uppbyggingar og reksturs til útlanda, við sem erum komin á efri ár og skuldum ekki lengur neitt og þau innlendu fyrirtæki og stofnanir sem skvera hækkunum út í verðlagið án þess að hika og blanda samvisku sinni ekkert í þau viðbrögð. Enda þótt þessir aðilar eigi sinn ríka þátt í verðbólgunni, sem vaxtahækkuninni er ætlað að vinna á, axla þeir sannarlega ekki nokkurn einasta hlut þeirrar byrðar sem þýðir fyrir vikið að hún leggst með enn meiri þunga á unga fólkið í þessu landi. Fólkið sem er að basla við að kaupa sér húsnæði og þarf að slá dýr lán í lokaða krónuhagkerfinu okkar. Með þessum hætti er búið að skipta þjóðinni haganlega í tvo hópa þar sem annar tekur á sig allar vaxtabyrðarnar í raun en við hin sleppum alveg frá því og högnumst frekar en hitt á þessum frumstæðu vinnubrögðum. Margir reyna að telja sér og öðrum trú um að þetta óláns fyrirkomulag hafi eitthvað með sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi að gera. Öll breyting á því til jöfnunar og sanngirni verði til þess að við glötum fullveldinu og allt fari í kalda kol enda þótt engin dæmi séu um slíkt meðal þeirra þjóða í ESB sem hafa tekið upp evruna sem gjaldmiðil. Bent hefur verið á að með því að skoða þá möguleika sem opnast með hugsanlegri fullri þátttöku í ESB og upptöku evru gætu myndast nýjar leiðir til að halda aftur af verðbólgunni og hennar slæmu afleiðingum. Þá rísa upp forréttindahóparnir sem áður er getið og blómstra í núverandi kerfi og telja því allt til foráttu. Það hljóti að vera til aðrar leiðir til að tryggja þeim forréttindin áfram og að nauðsynlegt sé að staðfesta ósanngirnina í stjórnarskrá lýðveldisins. Óstaðfestar fregnir úr þeim herbúðum herma að þeir vilji setja í stjórnarskrána ákvæði á þá leið að þeir sem eru lokaðir inni í krónuhagkerfinu skuli ávallt bera byrðar sem fylgja háum vöxtum hér á landi. Það sé gríðarlega mikilvægt til að halda fullveldi Íslands hreinu og óspilltu gagnvart erlendri ásælni. Nú er runnin upp sú tíð að meira segja Sjálfstæðisflokkurinn telur vandalaust að ráða fram úr verðbólgunni í núverandi krónuhagkerfi enda þótt hann hafi sjálfur setið við stjórnvöldin áratugum saman og opinberað átakanlegt getuleysi sitt í þeim efnum. En nú getur sá góði flokkur leyst það auðveldlega sem þeir gátu ekki áður og eru þess vegna andvígir að ræða við ESB um fulla aðild því þeir hafi öðlast einhvers konar skyggnigáfu og vita nákvæmlega hvað muni koma út úr samningi sem aldrei hefur verið rætt um eða komist á blað. Slík afstaða hefur oft verið kölluð drýldni enda vita Sjálfstæðismenn ekkert frekar en aðrir hvað muni standa í samningi sem ekki hefur séð dagsins ljós. Eins gott að fyrrum forystumenn þessa góða flokks hafa ekki heyrt um þessa neikvæðni gagnvart nánara samstarfi landa sem byggja Evrópu. Þá er næsta víst að þeir mundu undrast stórum og gera alvarlegar athugasemdir við málflutning eftirmanna sinna. Alltént þreyttist Bjarni Benediktsson formaður flokksins á árunum 1963 til 1970 aldrei á að hamra á nauðsyn þess að taka þátt í vestrænni samvinnu og studdi dyggilega aðildina að NATO. Ekkert hik á þeim bæ þá og vandræðagangur ekki leyfður undir hans forystu. Nú er loks runninn upp rétti tíminn til að leita nýrra leiða með okkar ágætu nágrönnum í ESB og leysa unga fólkið okkar, sprotafyrirtæki og önnur minni fyrirtæki úr þeim fjötrum sem krónuhagkerfið hefur hneppt þau í. Þá fyrst mætti kalla Íslendinga frjálsa og fullvalda þjóð þar sem jöfnuður ríkir enda lagt af þann ósið að skipta þegnunum í tvo hópa: Vaxtaþrælana og hina sem sleppa alltaf. Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun