ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar 30. júlí 2026 16:30 Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Gervigreind Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Sjá meira
Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun